Menningar-Bakki * Viðhalda og efla þjóðlega menningararfleið til sjávar og sveita*
-------- Alþýðuhúsið á Eyrarbakka - Vinir alþýðunnar - Á undan sinni framtíð --- "Stærra í hugum okkar en við sjálfir gerum okkur grein fyrir" ---

09.03.2019 18:07

8. mars 1843 - Tilskipun konungs um endurreisn Alþingis

 

 

 

8. mars 1843 -

Tilskipun konungs um endurreisn Alþingis

 

 

Alþingi Íslendinga var endurreist með tilskipun konungs Danmerkur og Íslands 8. mars 1843. 
Starfsemi þess hafði legið niðri í rúma fjóra áratugi. 
Þingið kom aftur saman 1. júlí 1845.



Alþingi Íslendinga er elsta og æðsta stofnun þjóðarinnar. Það var stofnað á Þingvöllum árið 930 og markar það upphaf þjóðríkis á Íslandi. Alþingi var allsherjar­ þing landsmanna. Þar voru samin lög og kveðnir upp dómar. Samkomudagur Alþingis var um eða upp úr miðjum júní og þinghaldið stóð um tveggja vikna skeið. Þingið sóttu goðar sem voru ráðandi í samfélaginu. Öllum frjálsum mönnum og ósekum var heimilt að koma á þingið. Þeir sem sóttu Alþingi dvöldust í búðum á Þingvöllum um þingtímann. 

Á þingstaðnum áttu allir að njóta griða og frelsis til að hlýða á það sem fram fór. Oft var fjölmennt á Alþingi til forna enda var þar miðstöð valda og samskipta. Lögrétta var miðstöð þinghaldsins. Hún skar úr lagaþrætum, setti ný lög og veitti undanþágur frá lögum. Í lögréttu sátu goðar og síðar einnig biskupar ásamt aðstoðarmönnum sem ekki höfðu atkvæðisrétt og réð meiri hluti úrslitum mála. Eftir skiptingu landsins í fjórðunga um 965 voru settir fjórir fjórðungsdómar á Alþingi, einn fyrir hvern fjórðung, skipaðir 36 dómendum hver og þurfti 31 samhljóða atkvæði til að kveða upp gildan dóm. Síðar var stofnaður fimmtardómur á Alþingi í upphafi 11. aldar sem var nokkurs konar áfrýjunardómstóll. Hann var skipaður 48 dómendum, tilnefndum af goðum í Lögréttu, og réð einfaldur meiri hluti dómi. Lögsögumaður var æðsti maður þingsins en hlutverk hans var meðal annars að segja upp gildandi lög Íslendinga, áður en þau voru skráð. Hann sagði upp lögin um þinghaldið, þingsköpin og stjórnaði fundum Lögréttu og skar úr þrætumálum ef ekki náðist samkomulag með öðrum hætti. Talið er að lögsögumaðurinn hafi flutt mál sitt á Lögbergi og þar hafi verið kveðnir upp dómar, fluttar ræður í mikilvægum málum og þingsetning og þinglausnir farið fram. 

Ýmislegt er þó óljóst um þinghaldið og hlutverk lögsögumanns enda voru miklir umbrotatímar í íslensku samfélagi á fyrstu öldum byggðar, og átök um trú og völd settu svip sinn á þjóðfélagið sem og störf Alþingis. Íslendingabók, sem rituð var á tímabilinu 1122–1133, er ein helsta heimildin um stofnun Alþingis á Þingvöllum.

8. mars 1843 - Tilskipun konungs um endurreisn Alþingis

Tilskipun konungs um endurreisn Alþingis var gefin út 8. mars 1843 og fóru fyrstu kosningar fram 1844, en þingið kom fyrst saman 1. júlí 1845. Alþingi var skipað 26 alþingismönnum, 20 þjóðkjörnum þingmönnum, einum kjörnum úr hverju kjördæmi (sýslu), en konungur skipaði auk þess sex þingmenn. Um kosningarrétt og kjörgengi giltu ákvæði um lágmarkseign að danskri fyrirmynd og munu tæp 5% landsmanna hafa notið kosningarréttar í upphafi.

Alþingi kom saman til fundar í Lærða skólanum í Reykjavík (nú Menntaskólanum í Reykjavík) 1. júlí annað hvert ár og var að störfum í um það bil fjórar vikur. Þingið var einungis konungi til ráðgjafar og hafði ekki formlegt löggjafarvald. Það ræddi stjórnarfrumvörp og voru tvær umræður, undirbúningsumræða og ályktunarumræða, og einstakir þingmenn báru fram mál til umræðu. Tillögur sem samþykktar voru á þinginu nefndust bænarskrár.

 

Á tímabilinu 1845–1874 kom Alþingi 14 sinnum saman og það var mikilvægur vettvangur þjóðmálaumræðu. Frá upphafi var Jón Sigurðsson, alþingismaður Ísfirðinga, forustumaður þingsins og lengstum forseti þess.


Úr sögu Alþingis Íslendinga.



 

 

Jón Sigurðsson, forseti (1811 - 1879).



Skráð af Menningar-Staður.

09.03.2019 17:59

Merkir Íslendingar - Steinunn Finnbogadóttir

 

 

Steinunn Finnbogadóttir (1924 - 2016)

 

 

Merkir Íslendingar - Steinunn Finnbogadóttir

 

 

Stein­unn Finn­boga­dótt­ir fædd­ist í Bol­ung­ar­vík 9. mars árið 1924.

For­eldr­ar henn­ar voru Finn­bogi Guðmunds­son, f. 1884, d. 1948, sjó­maður og verka­lýðsfor­ingi í Bol­ung­ar­vík, og Stein­unn Magnús­dótt­ir, f. 1883, d. 1938, hús­freyja. Faðir henn­ar var Magnús Magnús­son, hrepp­stjóri á Hróf­bergi í Staðarsveit á Strönd­um, en hann var ljós­faðir og tók á móti fjölda barna.

 

Stein­unn lauk námi frá Ljós­mæðraskól­an­um 1943 og átti far­sæl­an fer­il sem ljós­móðir, meðal ann­ars á fæðing­ar­deild Land­spít­al­ans, Fæðing­ar­heim­ili Reykja­vík­ur og Sólvangi í Hafnar­f­irði og var formaður Ljós­mæðrafé­lags Íslands um ára­bil. Hún var frum­kvöðull og út­gáfu­stjóri tveggja binda stétt­artals og sögu­legs efn­is í til­efni af 60 ára sögu Ljós­mæðrafé­lags Íslands.

 

Stein­unn var í for­ystu­sveit kvenna sem létu til sín taka í fé­lags- og stjórn­mál­um upp úr miðri síðustu öld. Hún var einn stofn­enda og sat í stjórn Sam­taka frjáls­lyndra og vinstrimanna og var borg­ar­full­trúi flokks­ins í Reykja­vík 1970-1974 og vara­borg­ar­full­trúi 1974-1978. Árið 1971 varð Stein­unn fyrsta kon­an á Íslandi til að gegna starfi aðstoðarráðherra, en hún var aðstoðarmaður Hanni­bals Valdi­mars­son­ar, sam­göngu- og fé­lags­málaráðherra, til árs­ins 1973. Hún var formaður Or­lofs­nefnd­ar hús­mæðra í Reykja­vík og síðar formaður Lands­nefnd­ar or­lofs hús­mæðra. Hún var hvatamaður að Land­spít­ala­söfn­un kvenna árið 1969 sem öll kvenna­sam­tök á land­inu stóðu að.

 

Hún tók við stöðu for­stöðumanns dag­vist­ar Sjálfs­bjarg­ar árið 1979 og starfaði þar til starfs­loka 1993.

 

Stein­unn var sæmd ridd­ara­krossi hinn­ar ís­lensku fálka­orðu 1982.

 

Stein­unn gift­ist Herði Ein­ars­syni stýri­manni, en þau skildu. Börn þeirra eru Stein­unn, f. 1950, Ein­ar, f. 1951, og Guðrún Alda, f. 1955. Sam­býl­ismaður Stein­unn­ar var Þor­steinn Vig­fús­son, f. 7.2. 1935, frá Húsatóft­um á Skeiðum.

 

Stein­unn lést 9. des­em­ber 2016.


Morgunblaðið 9. mars 2019.

 



Skráð af Menningar-Staður.

06.03.2019 19:40

Litla-Hraun - sögusýning í Húsinu

 

 

 

Litla-Hraun – sögusýning í Húsinu

 

 

Í tilefni 90 ára afmælis Fangelsisins á Litla-Hrauni efna fangelsið og Byggðasafn Árnesinga til sögusýningar í borðstofu Hússins á Eyrarbakka.

Sýningin opnar á afmælisdeginum föstudaginn 8. mars 2019 kl. 17.

 

Á sýningunni er sögð saga fangelsisins. Þróun á starfsemi Litla Hrauns sem stofnunnar er þar í forgrunni en auk þess er litið inní veröld fangavarða, fanga og samfélagsins í kring. Sýningin er byggð á ýmsum munum frá fangelsinu, ljósmyndum sem til eru og gagnorðum sýningartextum.

 

Vinnuhælið á Litla-Hrauni tók til starfa 8. mars 1929 í byggingu í útjaðri Eyrarbakka sem reist var sem sjúkrahús en hóf svo ekki starfsemi  sökum fjárskorts. Á þessum tíma voru refsifangamálefni í miklum ólestri og sáu yfirvöld þarna tækifæri til að leysa úr þeim vanda með því að fá sjúkrahúsbyggingunni  það hlutverk að hýsa refsifanga.  Starfsemin hét Vinnuhælið á Litla-Hrauni og voru jarðirnar Stóra- og Litla-Hraun lagðar undir starfsemina og rekinn búskapur á vinnuhælinu til 1970. Síðar var starfseminni breytt úr vinnuhæli í afplánunarfangelsi og starfsemin fékk heitið Fangelsið Litla-Hraun.  Stofnunin er stærsta fangelsi landsins og eru þar allt að 87 fangar og 57 stöðugildi. Tíu byggingar eru við fangelsið.

 

Sýningin verður opin allar helgar í mars og apríl kl. 14-17. Auk þess verður séropnun í kringum páska og opið á sama tíma alla virka daga frá 15. apríl.

Sumaropnun safnsins hefst 1. maí og þá eru söfnin opin uppá gátt alla daga kl. 11-18. Ávallt heitt á könnunni og verið velkominn.

 

Sýningin er styrkt af Uppbyggingasjóði Suðurlands.

 

Byggðasafn Árnesinga og Fangelsið Litla-Hraun.



Skráð af Menningar-Staður.

 

06.03.2019 06:54

Litla-Hraun 90 ára 8. mars 2019

 

 

Mynd frá Björn Ingi Bjarnason.

 

 

 

Litla-Hraun 90 ára 8. mars 2019

 

 

Næsta föstu­dag verða liðin 90 ár frá því fyrstu fang­arn­ir komu á Litla-Hraun,

árið 1929, tveir Dan­ir og einn Íslend­ing­ur.

Af því til­efni verður sögu­sýn­ing opnuð í Hús­inu á Eyr­ar­bakka.

 

 

Ég held að þeir hafi ekki farið í fang­elsið fyr­ir mikl­ar mis­gerðir þess­ir fyrstu fang­ar, þetta var á bann­ár­un­um, svo kannski voru þeir að brugga,“ seg­ir Lýður Páls­son, safn­stjóri í Hús­inu á Eyr­ar­bakka, Byggðasafni Árnes­inga, en þar verður opnuð nk. föstu­dag sögu­sýn­ing um fang­elsið Litla-Hraun.

„Bygg­ing­in Litla-Hraun reis 1920 og átti að vera sjúkra­hús fyr­ir Suður­land, en ekki fékkst rekstr­ar­fé til að reka það. Árið 1928 seldi Lands­bank­inn rík­is­sjóði húsið því þá voru refsifanga­mál í ólestri, eina fang­elsið var á Skóla­vörðustíg og gat ekki tekið við þeim fjölda sem þurfti að hýsa. Samt sem áður var frek­ar lítið um fanga á Litla-Hrauni til að byrja með,“ seg­ir Lýður og rifjar upp frá­sögn úr Nonna­bók­un­um sem hann las sem ung­ur dreng­ur, en þar seg­ir af því þegar Jón­as frá Hriflu bauð Nonna í bíltúr aust­ur fyr­ir fjall, og þeir komu við á Eyr­ar­bakka.

„Þá var aðeins einn fangi á Litla-Hrauni, sem hef­ur verið heil­mikið rými fyr­ir einn mann, enda sagði Nonni að fang­inn vildi hvergi ann­ars staðar vera. Starf­sem­in var því ró­leg fyrstu ára­tug­ina, en fang­elsið hef­ur stækkað með ár­un­um, mikið verið byggt við það, ég held að þetta séu tíu bygg­ing­ar núna. Og nú eru þar allt að 87 fang­ar í einu. Litla-Hraun er stór vinnustaður, þarna eru 57 stöðugildi. Störf fanga eru fjöl­breytt, þeir búa m.a. til skilti á bíla, þar er tré­smíðaverk­stæði og fang­arn­ir smíða fugla­búr í sam­vinnu við Fugla­vernd, þeir taka að sér bílaþrif og ým­is­legt fleira. Fang­elsið er líka í sam­starfi við Lista­há­skól­ann um að búa til list­ræna gripi. Á sýn­ing­unni verðum við með sýn­is­horn af því sem fang­ar búa til, segj­um sög­una og verðum með ýmsa gripi úr fang­els­inu, sum­ir eru úr­elt­ir eins og gömlu riml­arn­ir af aðal­bygg­ing­unni, en þeir voru fjar­lægðir um alda­mót­in 2000 þegar gerðar voru end­ur­bæt­ur.“

 

Óvenju­leg­ir skrif­andi fang­ar

Lýður seg­ir að einnig verði á sýn­ing­unni bæk­ur sem skrifaðar hafa verið á Litla-Hrauni.

 

„Á stríðsár­un­um voru vistaðir á Litla-Hraun þrír fang­ar vegna póli­tískra af­skipta, verka­lýðsforkólf­ar. Átta menn voru dæmd­ir fyr­ir að dreifa bréfi sem inni­hélt til­mæli til breskra her­manna um að þeir gengju ekki í störf ís­lenskra verka­manna. Her­inn tók hart á þessu, því bréfið var nokkuð niðrandi, og menn­irn­ir voru dæmd­ir í hæsta­rétti. Þrír þeirra fóru á Litla-Hraun, og einn þeirra, Hall­grím­ur Hall­gríms­son skrifaði þar bók­ina Und­ir fána lýðveld­is­ins. Bók­in var gef­in út en hún fjallaði um veru Hall­gríms í spænsku borg­ara­styrj­öld­inni 1936-1940. Hall­grím­ur var því mjög óvenju­leg­ur fangi,“ seg­ir Lýður og bæt­ir við að fleiri fang­ar hafi nýtt tím­ann á Hraun­inu til sköp­un­ar, því eitt sinn hafi hljóm­sveit verið starf­andi í fang­els­inu.

„Fanga­hljóm­sveit­in Fjötr­ar varð til í fang­els­inu en hún var skipuð þeim Rún­ari Þór Pét­urs­syni, Hall­dóri Fann­ari Ell­erts­syni, Sæv­ari Ciesi­elski og Sig­urði Páls­syni. Þeir gáfu út plöt­una Riml­arokk sem al­farið varð til á Hraun­inu,“ seg­ir Lýður og bæt­ir við að einnig muni hann eft­ir stórri tréstyttu af fanga­verði sem fangi nokk­ur bjó til. „Hún er úr trékubb­um, ekki ósvipuð aðferðinni sem Aðal­heiður á Sigluf­irði not­ar við sína skúlp­túra.“

 

Fang­ar á skaut­um á Hóp­inu

Lýður seg­ir Litla-Hraun vera hluta af bæn­um þar sem það stend­ur í útjaðri Eyr­ar­bakka.

 

„Þarna dvelja menn sem verður á í líf­inu og sam­fé­lagið heimt­ar refs­ingu, svo það er hluti af nú­tímaríki að reka fang­elsi. Það hef­ur verið góð sátt um starf­sem­ina á Litla-Hrauni og ýms­ir Eyr­bekk­ing­ar hafa unnið þar sem fanga­verðir. Reynd­ar voru gerðar at­huga­semd­ir við það um miðja síðustu öld þegar fang­ar voru á skaut­um með börn­um á Hóp­inu, sem er þar rétt hjá. Þegar þurfti hér áður að bjarga verðmæt­um í frysti­hús­inu var oft hóað í fanga til að gera að afl­an­um. Það er mik­il sátt um fang­elsið, sem er góður vinnustaður og sést best á því hversu lengi þeir hald­ast í starfi fanga­verðirn­ir. Al­gengt er að þeir starfi þar í 30 til 40 ár.“

 

Hefði ekki enst í hark­inu

Sig­urður Stein­dórs­son er einn þeirra, en hann hef­ur starfað á Litla-Hrauni frá því árið 1977, eða í 42 ár.

 

„Sam­starfs­fólkið er mér efst í hug, því ég hef verið hér með gríðarlega mörgu fólki, bæði fanga­vörðum og föng­um. Ætli ég sé ekki búin að starfa með 400 fanga­vörðum þegar með eru tald­ir sum­araf­leys­inga­menn. Fang­arn­ir gætu verið milli fjög­ur og fimm þúsund sem hafa verið hér á minni starfsævi,“ seg­ir Siggi.

„Þetta hef­ur á viss­an hátt verið eins og að vera kenn­ari í skóla, en ég hef und­an­far­in tutt­ugu ár ekki verið í dæmi­gerðri fanga­vörslu, held­ur sinnt skrif­stofu- og mót­töku­störf­um hér í fang­els­inu. Ég hefði ekki enst í 40 ár í mesta hark­inu inni á göng­un­um sem dæmi­gerður fanga­vörður, það er þrek­virki hjá þeim sem geta það, en nokkr­ir menn hafa enst þar í þrjá­tíu ár.“

Siggi seg­ist fyrstu tæp­lega tutt­ugu árin hafa haft um­sjón með úti­vinnu fanga. „Rétt eins og núna þá sáu fang­arn­ir um lóðar­vinnu, slátt og hirðingu, snjómokst­ur á vetr­um, máln­ing­ar­vinnu og smá­viðhald fang­els­is­ins. Hér var líka mik­il steypu­vinna um tíma, tutt­ugu fang­ar unnu við gang­stétt­ar­hell­u­gerð.“

 

Með hnífa að taka upp róf­ur

Siggi seg­ir að það sem hafi verið einna erfiðast í starf­inu hafi verið tor­tryggn­in.

 

„Það er býsna erfitt að geta ekki alltaf treyst fólki og auðvitað tor­tryggja fang­ar líka fanga­verði. Þannig að sam­skipt­in geta verið snú­in en menn eru stöðugt að leita leiða til að gera lífið bæri­legra inn­an veggja fang­els­is. “

Siggi seg­ir að eitt af því sem hafi mikið breyst séu regl­ur í sam­skipt­um fanga og fanga­varða.

„Fyrstu árin mín hér var litið svo á að við fanga­verðir ætt­um ekki að hafa sam­neyti við fanga, ekki um nein mál­efni og alls ekki per­sónu­leg. Þetta hef­ur snar­breyst, nú er lagt upp úr því að fanga­verðir séu ákveðinn stuðning­ur fyr­ir fanga.“

Siggi seg­ir margs að minn­ast frá löng­um starfs­ferli.

„Senni­lega þætti skondið í dag að hér áður fór ég með fimm fanga í rútu á Sel­foss í sund á hverju mánu­dags­kvöldi. Þá var allt frjáls­ara. Við vor­um með mikla róf­u­rækt hér í mýr­inni um 1982 og þá var kannski einn fanga­vörður send­ur þangað með fjóra fanga að upp­skera, og fang­arn­ir fengu hnífa til verks­ins. All­ir ró­leg­ir og ekk­ert mál,“ seg­ir Siggi og hlær.

„Fram­an af var Litla-Hraun nán­ast eins og sveita­heim­ili, til­tölu­lega frjáls­legt, lítið var um girðing­ar og menn fóru ekki mikið í burtu. Nú er þetta allt orðið öfl­ugra, stærsta breyt­ing­in er til­koma eft­ir­lits­mynda­véla og tækja til að auðvelda okk­ur störf­in,“ seg­ir Siggi sem hef­ur gengið og hjólað til og frá vinnu í meira en 40 ár, sem hann seg­ir ótví­ræðan kost.

 

Mynd frá Björn Ingi Bjarnason.
 


Morgunblaðið 6. mars 2019

Krist­ín Heiða Krist­ins­dótt­ir
khk@mbl.is


 


Skráð af Menningar-Staður

04.03.2019 17:33

Ný stjórn Fangavarðafélagsins

 

 

Nýja stjórn Fangavarðafélags Íslands.

Efri röð f.v: Ásgerður Jóhannesdóttir, Brynjar Jónsson og Kristján Hoffmann.
Neðri röð f.v: Victor Gunnarsson og Jón Ingi Jónsson.
Ljósm.: Björn Ingi Bjarnason.

 

 

Ný stjórn Fangavarðafélagsins

 

 

Aðalfundur Fangavarðafélags Íslands var haldinn í Fangelsinu á Hólmsheiði fimmtudaginn 21. febrúar 2019

 

Sjálfkjörið var í stjórn Fangavarðafélagsins sem skipa:

 

Jón Ingi Jónsson, formaður – fangavörður á Litla-Hrauni

Aðrir í stjórn:

Victor Gunnarsson – fangavörður á Litla-Hrauni

Kristján Hoffmann – fangavörður að Sogni

Brynjar Jónsson – fangavörður á Hólmsheiði

Ásgerdur Jóhannesdóttir – fangavörður á Hólmsheiði

.

Framhaldsaðalfundur Fangavarðafélagsins verður haldinn hinn 9. maí 2019.

 

 
 
Frá aðalfundinum.

 


Skráð af Menningar-Staður

04.03.2019 06:46

Eyjan Vigur til sölu

 

 

Eyjan Vigur í Ísafjarðardjúpi. Ljósm.: Mats Wibe Lund.

 

 

Eyjan Vigur til sölu

 

 

Bæjarstjórn Ísafjarðarbæjar hefur samþykkt áskorun til umhverfisráðherra og ríkisstjórn Íslands um að kaupa eyjuna Vigur í Ísafjarðardjúpi.

 

Óttast bæjarstjórnin að nýir eigendur loki fyrir aðgang almennings að eyjunni.

 

Salvar Baldursson, bóndi í Vigur segir að nokkuð hafi verið um fyrirspurnir um kaup á eyjunni og meiri áhugi hafi verið erlendis frá, en jörðin er enn óseld.



Sklráð af Menningar-Staður

03.03.2019 06:50

Merkir Íslendingar - Jón Þorláksson

 

 

Jón Þorláksson (1877 - 1935).

 

 

Merkir Íslendingar - Jón Þorláksson

 

 

Jón Þorláksson forsætisráðherra fæddist í Vesturhópshólum 3. mars 1877.

Foreldrar hans voru Þorlákur Þorláksson, hreppstjóri þar, og k.h., Margrét Jónsdóttir húsfreyja.
 

Föðurbróðir Jóns var Þórarinn Þorláksson listmálari, en systir Jóns var dr. Björg Þorláksson, fyrsti íslenski kvendoktorinn.

Kona Jóns var Ingibjörg, dóttir Jean Valgard vann Deurs Claessen, landsféhirðis, og Kristín Eggertsdóttur Briem. Þau Jón og Ingibjörg áttu tvær kjördætur.
 

Jón lauk stúdentsprófi frá Lærða skólanum 1897, með hæstu einkunn í sögu skólans, og prófi í byggingaverkfræði frá DTH í Kaupmannahöfn 1903, þriðji Íslendingurinn sem lauk verkfræðiprófi.
 

Jón rannsakaði byggingarefni og brúargerð hér á landi 1903-1905, var skólastjóri Iðnskólans í Reykjavík frá stofnun 1904-1911, landsverkfræðingur 1905-1917, rak sjálfstæða verkfræðistofu og byggingavöruverslun í Reykjavík 1917-1923 og síðan verslunina í samvinnu við Óskar Norðmann til æviloka, var bæjarfulltrúi í Reykjavík 1906-1908 og 1910-22, alþingismaður 1921-33, fjármálaráðherra 1924-27, forsætisráðherra 1926-27 og borgarstjóri í Reykjavík frá 1933 og til dauðadags. Hann var formaður Verkfræðingafélags Íslands, einn helsti stofnandi og seinni formaður Íhaldsflokksins 1926-29 og fyrsti formaður Sjálfstæðisflokksins.
 

Jón var einn merkasti framfarasinni Íslandssögunnar. Hann hafði mikil áhrif á upphaf steinsteyptra húsa hér á landi, skipulagði og vann að brúa- og vegagerð, stofnaði pípugerð fyrir holræsi, stóð fyrir stofnun almenningsbaðhúss í Reykjavík 1907, rannsakaði og vann að fyrstu almenningshitaveitu í heiminum og skrifaði rit um vatnsorku landsins.
 

Jón var hægur í framgöngu, yfirvegaður og um fram allt rökfastur.
 

Ævisaga Jóns, eftir Hannes Hólmstein Gissurarson, kom út 1992.
 

Jón lést 20. mars 1935.

 

Morgunblaðið.


Skráð af Menningar-Staður.

02.03.2019 15:39

Ný útgáfa: Hjálparorð fangans - orð til íhugunar

 

 

 

Ný útgáfa:

Hjálparorð fangans – orð til íhugunar

 

 

Árið 1993 kom út bókin Hjálparorð fangans – orð til íhugunar og bænir, eftir Hrein S. Hákonarson, fangaprest þjóðkirkjunnar.

 

Nú er komin önnur útgáfa af þessari bók, stytt og endurskoðuð. Skálholtsútgáfan – útgáfufélag þjóðkirkjunnar gefur hana út eins og hina fyrri.

 

Í bókinni er að finna íhuganir sem eru sérstaklega ætlaðar föngum; hver íhugun byggir á ákveðnum ritningarstað. Þá er að finna nokkur kjarnaatriði kristinnar trúar í bókinni, eins og boðorðin tíu og postullegu trúarjátninguna auk nokkurra kunnra bæna.

 

Fyrsta útgáfan sem kom út fyrir rúmum 25 árum er löngu gengin til þurrðar. Bókinni er dreift endurgjaldslaust til fanga í fangelsum landsins en þeir kunnu að meta bókina á sínum tíma og ekki ástæða til að ætla en að þau sem eru nú í fangelsum landsins taki endurútgáfunni vel.

 

Bókin er gefin út með aðstoð kirkjunnar og nokkurra valinkunnra einstaklinga.

 

 

Séra Hreinn S. Hákonarson.

 




Skráð af Menningar-Staður.

 

02.03.2019 08:06

Vor í Árborg 25. - 28. apríl 2019

 

 

 

 

Vor í Árborg 25. – 28. apríl 2019

 

 

Menningar- og bæjarhátíðin „Vor í Árborg 2019″ verður haldin 25. – 28. apríl 2019. 

 

Skipulagning er á undirbúningsstigi og hvers kyns tillögur að dagskráratriðum og/eða hugmyndum um menningarviðburði eru vel þegnar.

 

Hér með er óskað eftir þátttöku félaga og samtaka, einstaklinga og áhugahópa, fyrirtækja og stofnanna.

 

Fjölskylduleikurinn, „Gaman- saman sem fjölskylda”– verður áfram hluti af hátíðarhöldunum. Sértakt vegabréf verður gefið út með dagskrá hátíðarinnar sem stimplað verður í eftir þátttöku í atburðum og heimsóknum á viðburði. Vegabréfinu er síðan skilað inn eftir hátíðina og eiga þátttakendur möguleika á veglegum vinningum.

 

Áhugasamir hafi samband við Ólaf Rafnar Ólafsson, atvinnu- og viðburðafulltrúa, olafur.rafnar@arborg.is eða Braga Bjarnason, menningar- og frístundafulltrúa, bragi@arborg.is eða í síma 480-1900.

 

Með von um góðar undirtektir,

 

Íþrótta- og menningarnefnd Sveitarfélagsins Árborgar




Skráð af Menningar-Staður.

01.03.2019 21:02

Merkir Íslendingar - Sigurður Eggerz

 

 

Sigurður Eggerz (1875 - 1945).

 

Merkir Íslendingar - Sigurður Eggerz

 

Sigurður Eggerz ráðherra fæddist á Borðeyri 1. mars 1875.

Foreldrar hans voru Pétur Friðriksson Eggerz, kaupstjóri þar, og Sigríður Guðmundsdóttir húsfreyja.
 

Í ættum Sigurðar og fjölskyldu eru óvenju margir alþingismenn og ráðherrar, s.s. bróðir hans, Guðmundur, alþingismaður og sýslumaður, og tveir mágar hans, Páll Ólafsson, ritstjóri og alþingismaður, og Ólafur Thorlacius alþingismaður, faðir Kristjáns Thorlacius sem var formanns BSRB og varaþingmaður.
 

Þá var Sigurður kvæntur Solveigu, dóttur Kristjáns Jónssonar ráðherra, bróður Péturs ráðherra og Steingríms, alþingismanns og bæjarfógeta á Akureyri, en þeir voru synir Jóns Sigurðssonar, alþingismanns og héraðshöfðingja á Gautlöndum, og eru því af Gautlandsætt og Reykjahlíðarætt, fjölmennustu ráðherraætt landsins.
 

Tengdamóðir Sigurðar var hins vegar Anna Þórarinsdóttir, dóttir Þórarins Böðvarssonar alþingismanns sem átti ræturnar að Holti í Önundarfirði.
 

Sigurður lauk stúdentsprófi frá Lærða skólanum 1895 og lögfræðiprófi frá Hafnarháskóla 1903. Hann var sýslumaður á nokkrum stöðum, lengst af i Vík í Mýrdal, var alþingismaður 1911-1915, 1916-1926 og 1927-1931. Hann varð ráðherra Íslands 1915 en sagði af sér ári síðar er konungur vildi ekki fallast á fyrirvarann um uppburð íslenskra mála í Ríkisráði Dana. Þá var Sigurður fjármálaráðherra 1917-20 og forsætisráðherra 1922-24.
 

Sigurður var síðan bankastjóri Íslandsbanka frá 1924 þar til bankinn var lagður niður 1930. Hann sinnti lögmannsstörfum í Reykjavík, var bæjarfógeti á Ísafirði 1932-34 og á Akureyri 1934-1945.
 

Sigurður var fyrirmannlegur og höfðinglegur á velli, þótti flekklaus, ljúfur og alþýðlegur, og umtalsverður áhugamaður um skáldskap eins og fleiri stjórnmálamenn þá.  
 

Sigurður lést 16. nóvember 1945.

Morgunblaðið.



Skráð af Menningar-Staður.