Menningar-Bakki * Viðhalda og efla þjóðlega menningararfleið til sjávar og sveita*
-------- Alþýðuhúsið á Eyrarbakka - Vinir alþýðunnar - Á undan sinni framtíð --- "Stærra í hugum okkar en við sjálfir gerum okkur grein fyrir" ---

24.08.2019 09:03

Það var allt skemmtilegt við rófnaræktina

 

 

Gummi á Sandi á Eyrarbakka.

Áhugaljósmyndarinn Vigdís Sigurðardóttir fylgdi Guðmundi Sæmundssyni eftir á heilu

ræktunarári frá sáningu að vori fram að uppskeru og söluferlinu að hausti og vetri.

Myndirnar og glefsur úr viðtölum við Gumma, auk gripa sem tengjast rófurækt eru

nú til sýnis í borðstofu Hússins á Eyrarbakka. 

 

 

Gummi naut alltaf mikillar aðstoðar hjá fjölskyldu sinni og skólastráka

á Eyrarbakka þegar rófurnar voru teknar upp á haustin.

Rófur hafa verið á matarborðum Íslendinga í 200 ár.

 

 

Það var allt skemmtilegt við rófnaræktina

 

 

„Ég var nú hálf hikandi fyrst og vildi helst ekki láta mynda mig en svo sé ég ekki eftir því, þetta var mjög gaman og kemur vel út á sýningunni í Húsinu, ég er alveg hissa hvað margir eru búnir að skoða myndirnar af gamla karlinum,“ segir Gummi á Sandi eins og hann er alltaf kallaður og skellihlær, aðspurður um viðtökurnar við ljósmyndasýningunni „Rófu­bóndinn“ í Húsinu á Eyrar­bakka. 

 

Vigdís Sigurðardóttir áhuga­ljósmyndari fylgdi Gumma eftir í eitt ár. Guðmundur Sæmundsson, eins og hann heitir fullu nafni, er fæddur á Eyrarbakka en uppalinn á Hrauni í Ölfusi en fluttist þaðan rúmlega tvítugur á Eyrarbakka. Eiginkona  hans er Þórey Straum og eiga þau samtals fimm börn.

 

Meðaluppskeran 60 tonn á ári

 

Gummi þótti mjög góður rófubóndi og náði miklum árangri í ræktun á rófum enda vakinn og sofinn yfir rófunum sínum. Hann þurfti að hætta í vor vegna veikinda. „Meðaluppskeran í öll þessi ár var um 60 tonn á ári en mesta uppskeran var árið 1996 en þá fékk ég 130 tonn upp úr görðunum. Ég notaði alltaf mjög gott fræ, eða Kálfafellsfræið, sem var fyrst framleitt á Kálfafelli í Öræfum og svo hefur Hannes Jóhannsson í Stóru-Sandvík í Árborg tekið við ræktun fræsins með miklum sóma. Það kallast í dag „Sandvíkurrófufræ“. Það var allt skemmtilegt við rófnaræktina, að fylgjast með vextinum og sjá hvað uppskeran yrði mikil að hausti og hvernig verð maður fengi,“ segir Gummi.

 

Strákarnir biluðu ekki

 

Það var mikil törn á hverju hausti hjá Gumma að ná rófunum upp úr görðunum en þá naut hann aðstoðar stálpaðra skólastráka á Eyrarbakka og fjölskyldu sinnar. „Það var frábært að hafa skólastrákana, sem héldu alltaf tryggð við mig. Við tókum allt upp með höndum, ég notaði aldrei vélar, þær gátu bilað en skóla­strákarnir biluðu aldrei,“ segir Guðmundur og skellir upp úr.

 

Menn gefast upp

 

Gummi segir að það sé erfitt að rækta rófur eins og það hefur sýnt  sig, því margir sem  hafa byrjað og ætlað að græða á tá og fingri hafa hætt fljótlega. „Það er svo margt sem getur komið upp á, kálflugan reynist t.d. mörgum mjög erfið og alls lags skorkvikindi, brandyglan er mjög erfið í sandinum, hún étur plönturnar, menn gefast einfaldlega upp.“

 

Sýningin í Húsinu á Eyrarbakka er opin frá kl. 11.00 til 18.00 alla daga til 1. september í haust.



Bændablaðið
Magnús Hlynur Hreiðarsson.

 



Skráð af Menningar-Bakki.

24.08.2019 07:31

Aðeins af 24. ágúst í sögunni

 

 

 

 

 Aðeins af 24. ágúst í sögunni

 

 

 

Bill Cl­int­on, fyrr­um Banda­ríkja­for­seti, stóðst ekki mátið þegar María Ein­ars­dótt­ir

pylsu­sali kallaði á eft­ir hon­um "heims­ins bestu pyls­ur" og fékk hann sér eina með sinn­epi.

Ljósm.: mbl.is/Þor­vald­ur Örn Krist­munds­son.



Skráð af Menningar-Bakki.

 

 

 

19.08.2019 17:49

-Önfirsk menningarstund á Stað-

 

 

Margir mættu á morgunstund í Félagsheimilið Stað á Eyrarbakka í morgun.

Ljósm.: Elín BIrna.

 

 

-Önfirsk menningarstund á Stað-

 

 

Margir mættu á morgunstund í Félagsheimilið Stað á Eyrarbakka í morgun, mánudaginn 19. ágúst 2019.

 

Meðal gesta voru Eyrbekkingarnir; Óskar Magnússon, f.v. skólastjóri á Eyrarbakka og Björn Ingi Bjarnason, forseti Hrútavinafélagsins Örvars á Suðurlandi og fangavörður á Litla-Hrauni.

 

Báðir eru þeir Önfirðingar að uppruna sem þeir rækta ötullega og hlaðnir mannlífs og menningarlegum sagna-vísdómi þaðan. Hvað það hálfa væri nóg að mati sumra innfæddra Flóamanna.

 

Óskar skrapp aðeins frá og sótti myndir og minningartexta vegna atburða á Flateyri árið 1942.

 

Sukku þeir félagar á bólakaf í sín upprunafræði eins og myndirnar sýna sem Elín Birna tók.


 

.

F.v.: Björn Ingi Bjarnason og Óskar Magnússon. Ljósm.: Elín Birna.


 

 

.

.

 

F.v.: Björn Ingi Bjarnason og Óskar Magnússon. Ljósm.: Elín Birna.
 



Skráð af Menningar-Bakki.

18.08.2019 11:43

19. ágúst 1871 stofnað -Hið íslenska þjóðvinafélag-

 

 


Mennaskólinn í Reykjavík áður Lærði skólinn.

 

 

         19. ágúst 1871  var stofnað

 

  -Hið íslenska þjóðvinafélag-

 

 

Sautján alþingismenn stofnuðu þann 19. ágúst 1871 -Hið íslenska þjóðvinafélag-  meðal annars í þeim tilgangi að vekja og lífga meðvitund Íslendinga um að þeir væru sjálfstætt þjóðfélag.

 

Fyrsti forseti þess var Jón Sigurðsson.

 

Félagið hefur gefið út almanak árlega síðan 1875.

 



Fyrsti stjórnmálaflokkurinn

 

Hið íslenska þjóðvinafélag var fyrsti stjórnmálaflokkur á Íslandi. Það var stofnað í þinglok 1871 af 17 þingmönnum. Að baki var mikið átakaþing í kjölfar setningar stöðulaganna svokölluðu.

 

Þjóðvinafélagið var flokkur Jóns Sigurðssonar. Stofnun þess hafði átt sér nokkurn aðdraganda, en allt þingið höfðu þingmenn meirihlutans í stjórnskipunarmálinu átt fundi um nauðsyn þess að stofna með sér „reglulegt félag“. Settu þeir nefnd til að semja drög að félagslögum, sem síðan voru lesin upp á fundum, rædd og breytt eftir bendingum fundarmanna. Það var síðan á fundi sem haldinn var kl. 18:00, laugardaginn 19. ágúst 1871, líklega í Alþingissalnum í Lærða skólanum,  sem lög voru samþykkt, félaginu valið heiti og formaður kjörinn, Jón Sigurðsson, forseti alþingis. Hann valdi sér varaformann, Halldór Kr. Friðrikssson alþingismann og yfirkennara við Lærða skólann. Ennfremur voru kosnir 42 fulltrúar fyrir sýslur landsins. Telst 19. ágúst 1871 því stofndagur Hins íslenska þjóðvinafélags.

 

 

Samkvæmt þessum fyrstu félagslögum var tilgangur félagsins „að reynameð sameiginlegum kröftum að halda uppi landsréttindum og þjóðarréttindum Íslendinga, efla samheldni og stuðla til framfara landsins og þjóðarinnar í öllum greinum.“ Ennfremur var yfirlýst markmið félagsins að „vekja og lífga meðvitund Íslendinga um, að þeir séu sjálfstætt þjóðfélag og hafi því samboðin réttindi.“  Ávinna þyrfti þjóðinni frelsi og sjálfsforræði til þess að hún fengi notið sín til allra framkvæmda og framfara. Fyrsta skilyrði væri að fá setta stjórnarskrá er veitti fullt stjórnfrelsi í öllum íslenskum málum: alþingi með löggjafarvaldi og fullu fjárforræði auk landstjórnar í landinu sjálfu með fullri lagalegri ábyrgð fyrir alþingi. Þetta má segja að hafi verið hin pólitíska stefnuyfirlýsing þingmanna og félagsins.

 

Það var jafnframt tilgangur félagsins að auka samheldni og stuðla að framförum, einkum með því að efla bóklega og verklega menntun. Samtök og félagsskapur voru að mati Jóns Sigurðssonar grundvöllur framfara. Bein tengsl væru á milli verklegra framfara og árangurs í stjórnfrelsisbaráttu. Þetta kom vel fram í umburðarbréfi sem Jón ritaði erindreka félagsins, Eggerti Gunnarssyni, bróður Tryggva kaupstjóra, er hann fór um landið sumarið 1872 að hvetja bændur og búalið til þátttöku í Gránufélaginu og Þjóðvinafélagi. Jón hvatti Eggert til að brýna fyrir öllum, hversu náið samband er á milli allra framkvæmda verslunarfélaganna og Þjóðvinafélagsins og hversu þær framkvæmdir hljóti að … „beina oss veg til að vinna landsréttindi vor og þjóðfrelsi.“



 

 

Jón Sigurðsson (1811 - 1879)

 

 




Skráð af Menningar-Bakki.

 

18.08.2019 08:10

Margrét sýnir "Framtíðina" í Stokkur Art Gallery á Stokkseyri

 

 

Margrét Loftsdóttir við verk sín.

 

 

 Margrét sýnir „Framtíðina“

 

   í Stokkur Art Gallery á Stokkseyri

 

 

Stokkur Art Gallery er listamannsrekið gallerí við Hafnargötu 6 á Stokkseyri.

 

Í dag, sunnudaginn 18. ágúst 2019 verður opnuð þar fyrsta einkasýning Margrétar Loftsdóttur. „Framtíðin“ er yfirskrift sýningarinnar, en þar verða útskriftaverk Margrétar úr University of Cumbria ásamt nýjum viðbótum.

 

„Við viljum færa suðurströnd Íslands nýja gátt fyrir nútímalist og aðra þjóðmenningu. Við erum stolt að hefja þessa vegferð með einkasýningu Margrétar Loftsdóttur sem sprengir út málverkið og rammarnir horfnir út á haf,“ segir Stefán Hermannsson listamaður sem rekur galleríið.

 

Um sýninguna „Framtíðin“ segir í tilkynningu: „Með því að blanda saman sakleysi barnsins og grófum málarastíl er leitast við að ná fram ákveðinni þversögn í málverkinu. Notast er við gróf efni og skítuga liti ásamt expressionískum aðferðum sem mynda spennu innan málverksins. Hold barnsins er einstakt og viðkvæmt. Holdið er margslungið en samt svo náttúrulegt, það er fyrirbæri sem við þekkjum öll og kallar fram tilfinningar innra með okkur, það getur verið bæði fráhrindandi og aðlaðandi á sama tíma. Verkin eru stór og ögra formi málverksins. Lögun þeirra er óregluleg, rétt eins og líf kornabarnsins getur verið, ýmist úfið og tætt eða slétt og fellt.“

 

Hversu einstök
þessi nýja mannvera.
Lítil viðkvæm sál,
andar, nærist, sefur
enga vitneskju hefur
um hvað veröldin tekur og gefur.

 

Margrét Loftsdóttir (f. 1992) er nýkomin heim úr námi frá Bretlandi. Hún lauk diplóma gráðu frá Málaradeild Myndlistaskóla Reykjavíkur 2018. Í framhaldi að því bætti hún við sig BA gráðu (Fine Art) frá University of Cumbria. Margrét tók þátt í samsýningu í Listamenn Gallerý ásamt öðrum málurum vorið 2018.

 

Stefán Her­manns­son og Arn­fríður Ein­ars­dótt­ir hafa verið bú­sett á Eyr­ar­bakka um skeið og standa að galle­rí­inu. Þau munu auk sýn­inga standa fyr­ir viðburðum á borð við tón­leika og upp­lestra úr bók­um.

 

Frek­ari upp­lýs­ing­ar má finna á stokkur­art­gallery.is.

 

 



Skráð af Menningar-Bakki.

17.08.2019 21:12

Selfyssingar bikarmeistarar í fyrsta sinn

 

 

Bikarmeistarar Selfoss. Ljósm.: sunnlenska.is/Guðmundur Karl

 

 

 -Selfyssingar-

 

  bikarmeistarar í fyrsta sinn

 

 

Kvennalið Selfoss tryggði sér í kvöld bikarmeistaratitilinn í knattspyrnu með 2-1 sigri á KR á Laugadalsvelli.

 

KR byrjaði betur í leiknum og komst yfir á 18. mínútu með marki frá Gloria Douglas. Selfyssingar hresstust síðasta korterið í fyrri hálfleik og á 36. mínútu jafnaði Hólmfríður Magnúsdóttir metin með glæsilegu marki eftir frábæran sprett upp völlinn. Örfáum andartökum síðar var Barbára Gísladóttir nálægt því að skora en markvörður KR varði vel. Staðan var 1-1 í leikhléi.

 

Seinni hálfleikurinn var jafn og spennandi en hvorugu liðinu tókst að skora því varð að grípa til framlengingar.

 

Selfyssingar voru sterkari í framlengingunni og á 102. mínútu tryggði Þóra Jónsdóttir Selfossi sigurinn með sínu fyrsta meistaraflokksmarki. Selfoss varðist vel á lokakaflanum þegar KR reyndi að jafna metin og fögnuðurinn var gríðarlegur hjá þeim vínrauðu þegar dómari leiksins flautaði til leiksloka.

 

Þetta er fyrsti stóri titill Selfoss í knattspyrnu og er óhætt að segja að stuðningsmennirnir hafi átt sinn hlut í því að landa þessum titli því að þeir fjölmenntu á leikinn og voru stórkostlegir í stúkunni.



Skráð af Menningar-Bakki.

17.08.2019 10:37

Ísdagur Kjörís er í dag - 17. ágúst 2019

 

 

 

 

 -Ísdagur Kjörís- 

 

er í dag - 17. ágúst 2019

 

 

Hinn árlegi Ísdagur Kjörís verður haldinn við verksmiðju Kjöríss í Hveragerði í dag, laugardaginn 17. ágúst 2019, milli kl. 13–16.

 

Dagurinn er haldinn í samstarfi við bæjarhátíðina Blómstrandi daga og því geta gestir einnig notið annarar dagskrár sem í boði er í bænum. Mörg þúsund manns hafa mætt á hátíðina undanfarin ár sem nú er haldin í 13. skipti en mjög vinsælt hefur verið meðal höfuðborgarbúa að bregða sér í ísbíltúr til Hveragerðis á þessum degi.

 

Í ár heldur Kjörís upp á 50 ára afmæli og ber ísdagurinn keim af því. Lögð verður sérstök ísleiðsla úr verksmiðju Kjöríss og út á bílaplan. Þar eru dælurnar í stanslausri notkun allan daginn enda mega gestirnir borða eins mikið og þeir geta í sig látið. Í fyrra runnu um tvö og hálft tonn af ís ofan í gesti Ísdagsins. Ásamt hinum hefðbunda ís verður líkt og síðustu ár boðið upp á alls kyns svokölluð ólíkindabrögð sem ísgerðarmenn Kjöríss hafa leikið sér með, líkt og ís úr aspasís, hnetsmjörsís, kampvínsís og lúsmís. Ásamt öðrum gómsætum tegundum eins og súkkulaði veganís, kókosbolluís og fleira.

 

Skemmtidagskrá verður á staðnum fyrir börn og fullorðna. Ingó Veðurguð mætir með gítarinn, Daði Freyr, hin hvergerðska Birna og herra Hnetusmjör skemmta gestum. Einnig mæta BMX brós og Hjalti úrsus með þrautabraut. Kynnir verður Lalli töframaður.

Dagskráin hefst kl. 13 og lýkur kl. 16.



Skráð af Menningar-Bakki.

17.08.2019 10:27

Íslandsmeistaramótið í hrútadómum 18. ágúst 2019

 

 

Á síðasta ári sigraði Ragnar Bragason á Heydalsá við Steingrímsfjörð,

í öðru sæti var Elvar Stefánsson í Bolungarvík

og þriðji varð Guðmundur Gunnarsson á Kjarlaksvöllum í Dölum.

Sigurvegarinn í flokki vanra fær verðlaunagripinn Horft til himins til varðveislu í eitt ár.

 

 

Íslandsmeistaramótið

 

í hrútadómum 18. ágúst 2019

 

 

Mikið hefur verið um að vera á Sauðfjársetrinu á Ströndum í sumar, margvíslegar uppákomur og viðburðir.

 

Framundan er svo stærsta samkoma ársins, Íslandsmeistaramótið í hrútadómum, sem verður haldið á morgun sunnudaginn 18. ágúst 2019, og hefst kl. 14:00 í Sævangi við Steingrímsfjörð.

 

Ester Sigfúsdóttir framkvæmdarstjóri Sauðfjársetursins segir að undirbúningur fyrir helgina gangi mjög vel: „Það er alltaf góð þátttaka í hrútadómunum. Keppt er bæði í flokki þaulreyndra hrútadómara og líka í flokki óvanra og hræddraþuklara. Þetta er alltaf mjög skemmtilegt, svo við erum bara glöð og spennt og vonumst eftir góðri mætingu,“ segir Ester hress.

 

Hrútadómarnir sjálfir fara þannig fram að ráðunautur fer fyrir dómnefnd  sem metur fjóra íturvaxna hrúta með nútíma tækjum og tólum og raðar þeim í gæðaröð fyrirfram. Síðan reyna keppendur sig við matið á hrútunum með hendur og hyggjuvit að vopni og reyna að komast að sömu niðurstöðu og dómararnir. Þeir óvönu láta duga að raða hrútunum í sæti frá eitt til fjögur og færa rök fyrir máli sínu. Þeir vönu gefa hins vegar hrútunum stig fyrir einstaka þætti (hryggur og læri skipta þar miklu máli) og fara þá eftir stigakerfi sem bændur gjörþekkja. Veglegir vinningar eru í boði fyrir sigurvegara í báðum flokkum.

 

Að venju verður kjötsúpa á boðstólum og kaffihlaðborð allan liðlangan daginn. Einnig er stórskemmtilegt happdrætti og eru líflömb í vinning. Kostar miðinn 800 kr. og geta þeir sem komast ekki á staðinn keypt sér miða í gegnum Facebook síðu Sauðfjársetursins eða hjá Ester í síma 693-3474.

 

Á síðasta ári sigraði Ragnar Bragason á Heydalsá við Steingrímsfjörð, í öðru sæti var Elvar Stefánsson í Bolungarvík og þriðji varð Guðmundur Gunnarsson á Kjarlaksvöllum í Dölum. Sigurvegarinn í flokki vanra fær verðlaunagripinn Horft til himins til varðveislu í eitt ár.

 

Ester hvetur að lokum alla til að leggja leið sína á Strandir á sunnudaginn og taka þátt í þessum skemmtilega degi.

 


Skráð af Menningar-Bakki.

17.08.2019 07:52

Merkir Íslendingar - Jón Árnason

 

 

 Jón Árnason (1819 - 1888). 

 

 

Merkir Íslendingar - Jón Árnason

 

 

Jón Árna­son fædd­ist 17. ágúst 1819 á Hofi á Skaga­strönd, son­ur séra Árna Ill­uga­son­ar, f. 1754, d. 1825, og 3. k.h., Stein­unn­ar Ólafs­dótt­ur, f. 1789, d. 1864.

 

Jón lauk stúd­ents­prófi frá Bessastaðaskóla. Hann var bóka­vörður 1848-1887, fyrst á Stifts­bóka­safn­inu en þegar safnið fékk titil­inn Lands­bóka­safn Íslands árið 1881 varð hann fyrsti Lands­bóka­vörður Íslands. Hann var einnig fyrsti for­stöðumaður Forn­gripa­safns Íslands, síðar Þjóðminja­safnið, þegar það var stofnað árið 1863. Lengi vel sá hann einn um bæði söfn­in.

 

Jón varð fyr­ir áhrif­um frá Grimms­bræðrum og fór að safna þjóðsög­um og æv­in­týr­um í sam­starfi við Magnús Gríms­son. Þeir gáfu út Íslenzk æf­in­týri árið 1852. Sú út­gáfa hlaut dræm­ar viðtök­ur. Þeir tóku aft­ur upp söfn­un sagna vegna hvatn­ing­ar frá Konrad Maurer. Magnús dó 1860 en Jón hélt söfn­un­inni áfram. Á ár­un­um 1862 til 1864 kom svo út stór­virki hans, Íslenzk­ar þjóðsög­ur og æf­in­týri í tveim­ur bind­um og var það prentað í Leipzig með liðsinni Maurers.

 

Kona Jóns var Katrín Þor­valds­dótt­ir Sívertsen. Þau áttu einn son sem dó ung­ur.

 

Jón Árna­son lést 4. september 1888.

 


Morgunblaðið laugardagurinn 17. ágúst 2019.
 

 


Skráð af Menningar-Bakki.

16.08.2019 21:50

-Gamla myndin-

 

 

 

 

    -Gamla myndin-
 

 

Hrútavina - Sviðið á Stokkseyrarbryggju.


Mynd frá sumrinu 2009.
 



Hrútavinafélagið Örvar á Suðurlandi 20 ára (1999 - 2019)

 

 

Eins og alþjóð Hrútavina veit er Bryggju-Sviðið á Stokkseyri eitt af fjölmörgum "menningarundrum" Hrútavinafélagsins Örvars á Suðurlandi.



Hrútavinafélagið Örvar er félags- og menningarlegt samafl Vestfirðinga og Sunnlendinga og þess gjörva hönd hefur víða komið að málum frá stofnun félagsins árið 1999. 





Skráð af Menningar-Bakki.