Menningar-Bakki * Viðhalda og efla þjóðlega menningararfleið til sjávar og sveita*
-------- Alþýðuhúsið á Eyrarbakka - Vinir alþýðunnar - Á undan sinni framtíð --- "Stærra í hugum okkar en við sjálfir gerum okkur grein fyrir" ---

10.03.2018 07:36

Minningarstund á Litla-Hrauni

 

 

 

 

 

Minningarstund á Litla-Hrauni

 

 

Þann 27. febrúar sl. var minningarstund á Litla-Hrauni um fanga sem lést fyrir nokkru á Kvíabryggju. Strákarnir á Hrauninu þekktu hann margir vel og komu þrjátíu fangar til stundarinnar.

 

Þá var bænaljósastandurinn sem búinn var til á Litla-Hrauni formlega tekinn í notkun og blessaður.

 

Fangarnir fóru í einfalda röð, kveiktu á kertum og settu á stjakann til minningar um hinn látna. Þetta var falleg stund og áhrifarík. Fangar óska eftir því að svona minningarstund sé haldin í minningu um félaga og vini sem falla frá. Munum ætíð að fangar eru manneskjur hvað sem þeir kunna að hafa til saka unnið.



Séra Hreinn Hákonarson, fangaprestur Þjóðkirkjunnar,  sá um minningarstundina og söngmenn frá Selfossi  voru: Þórður Stefánsson, Ingvar Guðmundsson, Aðalsteinn Geirsson, Gunnar Einarsson, og organistinn (píanistinn) var Haukar Arnarr  Gíslason.



Séra Hreinn Hákonarson

fangaprestur Þjóðkirkjunnar.

 

 


Söngmennirnir f.v.  Þórður Stefánsson, Ingvar Guðmundsson, Aðalsteinn Geirsson,

Gunnar Einarsson,  organistinn (píanistinn) Haukar Arnarr  Gíslason

og séra Hreinn Hákonarson, fangaprestur Þjóðkirkjunnar.

Ljósm.: Björn Ingi Bjarnason.
 




Skráð af Menningar-Staður

09.03.2018 06:55

Litla-Hraun í 89 ár

 

 

Fögur er sveitin og andrúmsloftið hollt.

Vantslitamynd af Litla-Hrauni frá fyrstu árum þess,

eftir Höskuld Björnsson (1907-2013). Myndin er í eigu Litla-Hrauns.

 

 

Litla-Hraun í 89 ár

 

Segja má að það hafi verið tilviljun að vinnuhæli eða betrunarhús var stofnað á Litla-Hrauni á sínum tíma. Starfsemin hófst með formlegum hætti hinn 8. mars árið 1929 og komu þá þrír menn úr Hegningarhúsinu í Reykjavík til að taka út refsingu sína.

 

Miklar umræður höfðu farið um Hegningarhúsið í Reykjavík. Það var talið með öllu ónothæft sem fangelsi og auk þess vantaði rými fyrir dæmda menn. Töldu menn brýnt að grípa til einhverra ráða.

 

Jónas Jónsson frá Hriflu var dómsmálaráðherra og hafði fengið augastað á því sem hann kallaði „steinkassa“, Eyrarspítala á Eyrarbakka, sem stóð auður og yfirgefinn enda hafði tilraun til að koma honum á fót farið út um þúfur. Konur í Kvenfélagi Eyrarbakka höfðu safnað af miklum krafti fé í rúma tvo áratugi til að koma sjúkrahúsinu upp. Það voru þeim vonbrigði að svo skyldi ekki takast. Í fundargerðabókum kvenfélagsins ríkir djúp þögn um að í stað sjúkrahúss skuli húsnæðið verða tekið undir aðra starfsemi en hjúkrun sjúkra.

 

Frumvarpið sem dómsmálaráðherrann bar upp á Alþingi var stutt og laggott:

„Landsstjórninni skal heimilt að verja af ríkisfje alt að 100 þús. kr. til að kaupa land og láta reisa betrunarhús og letigarð, þar sem skilyrði þykja góð, til að fangar, og slæpingar, sem ekki vilja vinna fyrir sjer eða sínum, geti stundað holla og gagnlega vinnu.“ (Alþingistíðindi 1928, fertugasta löggjafarþing. A. Þingskjöl með málaskrá, Reykjavík 1928, 12. mál, bls. 86).

 

En orðinu letigarður var svo breytt í vinnuhæli enda talið betur viðeigandi að kenna þessa nýju stofnun við göfugt markmið sitt heldur en að tala óvirðulega um hana.

 

Elsta húsið á Litla-Hrauni er frá árinu 1920, en þá var hafist handa við byggingu þess. Húsameistari ríkisins, Guðjón Samúelsson, teiknaði það sem sjúkrahús. Það var fyrsta sjúkrahúsið sem hann teiknaði en hann átti eftir að teikna þau mörg – og stærst þeirra Landspítalinn í Reykjavík. Þegar ákveðið var að hafa vinnuhæli á Litla-Hrauni endurteiknaði hann hluta af húsinu innanverðu. Síðan voru fleiri fangahús byggð og tekin í notkun, 1972, 1980 og 1995.

 

Meginmarkmiðið með vinnuhælinu fyrir utan það að menn afplánuðu sína dóma var að þeir kæmust út í heilnæmt sveitaloftið og ynnu við búskap. Fyrstu áratugina störfuðu menn við mjög svo fjölbreytileg störf. Segja má að Litla-Hraun hafi verið opið fangelsi fyrstu áratugina. Unnu fangar m.a. við vegagerð og voru fjarri Hælinu í marga daga í senn.

 

Litla-Hraun hefur verið aðalfangelsið á Íslandi allt fram til þessa og mun verða svo um ókomin ár. Þar afplána menn sem þyngsta dóma hafa hlotið áður en þeir fara í opin fangelsi. Á Litla-Hrauni er skólastarf hvað rótgrónast og sömuleiðis hefur margs konar vinna verið stunduð þar á umliðnum árum.

 

Flestir starfsmenn Litla-Hrauns koma frá Eyrarbakka, Stokkseyri Selfossi og Hveragerði. Einnig úr næstu sveitum. Þeir hafa borið uppi hita og þunga starfsins á Litla-Hrauni. Það er mikill mannauður þar fólginn og mikilvægt að hlúa að honum.

 

Á þessum tæpum níutíu árum hefur margt gerst á Litla-Hrauni eins og búast má við. Sumt dapurlegt en annað gleðilegt, já gleðilegt þegar fangar hafa séð að sér og ákveðið að snúa við blaðinu og hefja gott og farsælt líf. Sömuleiðis þegar jákvæð skref hafa verið stigin eins og þegar meðferðardeild tók til starfa í fangelsinu.

 

En þrátt fyrir allt er skyldugt að minnast þessara tímamóta og íhuga um leið stöðu fangelsismála í landinu. Finna nýjar og hagkvæmar leiðir í tengslum við afplánun. Alltaf má líka gera betur í þessum efnum sem öðrum.

 

Og svona í lokin: Hví ekki að skapa þá venju að efna til málþings um fangelsismál ætíð hinn 8. mars ár hvert? Byrja á næsta ári þegar 90 ár verða liðin frá því að fyrstu dæmdu mennirnir stigu fæti sínum inn fyrir dyr Litla-Hrauns?



Hreinn Hákonarson,

fangaprestur Þjóðkirkjunnar.
 



Skráð af Menningar-Staður.

 

09.03.2018 06:26

Ásta í baráttusætinu hjá D-listanum í Árborg

 

 

 

Ásta í baráttusætinu hjá D-listanum í Árborg

 

Gunnar Egilsson leiðir D-lista Sjálfstæðisflokksins í komandi sveitarstjórnarkosningum í Árborg. Ásta Stefánsdóttir, framkvæmdastjóri Árborgar, er í baráttusætinu, 5. sæti listans.

 

Uppstillingarnefnd stillti upp listanum og var tillaga nefndarinnar samþykkt á fundi sjálfstæðisfélaganna í Árborg í Tryggvaskála í kvöld. 

 

D-listinn fékk 51% atkvæða í síðustu sveitarstjórnarkosningum og hreinan meirihluta annað kjörtímabilið í röð, eða fimm bæjarfulltrúa. Allir núverandi bæjarfulltrúar flokksins eiga sæti á listanum. Sandra Dís Hafþórsdóttir skipar heiðurssætið, en hún gaf ekki kost á sér í eitt af efstu sætunum. Brynhildur Jónsdóttir,

forstöðuþroskaþjálfi, skipar 2. sæti listans.

 

D-listi Sjálfstæðisflokksins í Árborg:

 

  1. Gunnar Egilsson, framkvæmdastjóri og bæjarfulltrúi
  2. Brynhildur Jónsdóttir, forstöðuþroskaþjálfi
  3. Kjartan Björnsson, rakari og bæjarfulltrúi
  4. Ari Björn Thorarensen, fangavörður og bæjarfulltrúi
  5. Ásta Stefánsdóttir, framkvæmdastjóri sveitarfélagsins Árborgar og bæjarfulltrúi.
  6. Sveinn Ægir Birgisson, skólaliði
  7. Þórhildur Ingvadóttir, dagforeldri
  8. Magnús Gíslason, sölustjóri
  9. Karolin Zoch, aðstoðarverslunarstjóri
  10. Helga Þórey Rúnarsdóttir, leikskólakennari
  11. Axel Ingi Viðarsson, framkvæmdastjóri
  12. Ragnheiður Guðmundsdóttir, garðyrkjufræðingur
  13. Gísli Á. Jónsson, húsasmíðameistari
  14. Sigríður Guðmundsdóttir, formaður félags eldri borgara
  15. Harpa Hlíf Guðjónsdóttir, nemi
  16. Gísli Gíslason, flokksstjóri
  17. Guðrún Guðbjartsdóttir, skrifstofumaður
  18. Sandra Dís Hafþórsdóttir, fjármálastjóri og bæjarfulltrúi

 

Skráð af Menningar-Staður

08.03.2018 06:14

Leshringur á Bókasafninu á Selfossi

 


Steinunn Sigurðardóttir.

 

Leshringur á Bókasafninu á Selfossi

 

Leshringur Bókasafnsins á Selfossi hittist annan fimmtudag í hverjum mánuði í lessal safnsins kl. 17:15 og spjallar um bók eða höfund sem hefur þótt áhugaverður.

 

Núna varð Heiðubókin hennar Steinunnar Sigurðardóttur, Heiða fjalldalabóndi fyrir valinu, og á fimmtudag verður leshringur með óhefðbundnum sniði en þá kemur Steinunn í safnið og spjallar um bókina.

 

Allir eru velkomnir bæði á þennan fund sérstaklega þar sem ekki gefst oft tækifæri til að spjalla við höfunda, og eins til að vera með í klúbbnum.


Skrað af Menningar-Staður

07.03.2018 06:20

Dagskráin á Suðurlandi 50 ára

 

 

 

Dagskráin á Suðurlandi 50 ára

 

Dagskráin á Suðurlandi hefur verið gefin út samfleytt í 50 ár. Fyrsta tölublaðið kom út 29. febrúar 1968. Í dag eru tölublöðin orðin 2439 talsins.

 

Dagskráin hefur fylgt Sunnlendingum í gegnum árin og ver­ið kærkomið lesefni í hverri viku. Blaðið flytur oftar en ekki fréttir af viðburðum í héraði sem ekki er fjallað um í öðrum miðlum. Á því byggist m.a. tilvera blaðsins.

 

Á þessum tímamótum er saga blaðsins rifjuð upp. Í nýjasta tölublaðinu má á bls. 18lesa viðtal við Örn Grétarsson sem fylgt hefur blaðinu allt frá árinu 1987. Einnig skrifa nokkrir velunnarar blaðsins nokkur orð.

 

Dagskráin gegnir mikilvægu hlutverki í samfélaginu á Suðurlandi. Blaðið flytur fréttir og fjall­ar um ýmis mál sem efst eru á baugi hverju sinni. Stefna blaðsins er að birta sem mest af að­sendu efni. Stundum þarf að tak­marka lengd greina og einstaka sinnum fara menn yfir velsæmis­mörk. Þannig greinar birtir blaðið ekki.

 

Framundan eru sveitarstjórn­arkosningar í maí og fram að þeim tíma munu marg­ir frambjóð­endur senda blaðinu greinar til birtingar. Blaðið gegnir því afar veigamiklu hlutverki í því að koma skoðunum frambjóðenda á framfæri.

 

Um leið og við þökkum íbú­um á Suðurlandi samfylgdina síð­ustu 50 ár vonumst við til að eiga áfram ánægjuleg samskipti á komandi árum.

 

Örn Guðnason,

ritstjóri Dagskrárinnar

 

 

 

 

Skráð af Menningar-Staður

06.03.2018 07:06

Aðalfundur félags sauðfjárbænda í Árnessýslu

 

 

 

Aðalfundur félags sauðfjárbænda

í Árnessýslu


13. mars 2018 kl. 20:30

í Þingborg



Skráð af Menningar-Staður

04.03.2018 21:38

2.4 milljónir flettinga á Menningar-Stað

 


Gríðarleg umferð er um vefinn Menningar-Stað þessa dagana

eins og sjá má á teljaranum.
 

 

2.4 milljónir flettinga á Menningar-Stað

 

Í morgun, sunnudaginn 4. mars 2018, gerðist það að  -Vefurinn Menningar-Staður-  fór yfir 2.400.000 flettinga alls (tvær komma fjórar milljónir flettinga og gestirnir yfir 248.000 talsins).

 

Menningar-Staður þakkar gestum þessa gríðarlegu tryggð og flettingar og sýnir enn frekar að vefurinn er einn af kjölfestu netmiðlum á Suðurlandi.




Skráð af Menningar-Staður

04.03.2018 17:57

Sumarstörf 2018 í fangelsum

 

 

 

Sumarstörf 2018 í fangelsum

 

 

 

 

04.03.2018 11:32

Merkir Íslendingar - Ásgrímur Jónsson

 


Ásgrímur Jónsson (1876 - 1958).
 

 

Merkir Íslendingar - Ásgrímur Jónsson

 

Fæddur í Flóanum og var vikapiltur um tíma á Eyrarbakka

 

 

Ásgrímur Jónsson listmálari fæddist að Rútsstaðahjáleigu í Flóa 4. mars 1876 og ólst þar upp.

 

Hann greindi frá því í viðtali við Morgunblaðið, árið 1942, að ein fyrsta endurminning hans hefði snúist um það að hann sat í túninu heima hjá sér og var að bera saman bláa litinn á Eyjafjallajökli við blátt letur á bréfi sem hann hélt á. 

 

Um fermingaraldur var hann vikapiltur á Eyrarbakka, var síðan í vegavinnu og til sjós á skútum á Suðurlandi en var síðan við ýmis störf á hjá Pétri Thorsteinssyni á Bíldudal. Hann sigldi til Kaupmannahafnar haustið 1897 með skipinu Láru frá Bíldudal og með 200 krónur í vasanum, staðráðinn í að verða listmálari.

 

Ásgrímur lærði og vann við húsgagnamálun hjá Chr. Berg & Sön í Kaupmannahöfn í tvö ár, stundaði jafnframt teikninám fyrir iðnaðarmenn, stundaði nám í málaralist við Listaakademíuna í Kaupmannahöfn á árunum 1900-1903, fór námsferðir til Berlínar og Dresden og til Ítalíu með styrk frá Alþingi 1908.

 

Ásgrímur var einn virtasti listmálari þjóðarinnar og er oft nefndur einn af frumkvöðlunum fjórum, ásamt Þórarni Þorlákssyni, Jóni Stefánssyni og Kjarval. Rétt eins og mörg skáld á hans tíma, leit Ásgrímur á list sína sem framlag til þjóðfrelsisbaráttunnar. Hann málaði Ísland með skírskotun í íslenska náttúru og þjóðsögur, ferðaðist víða um land við erfið skilyrði til að kynnast sem best og mála náttúru landsins, málaði t.d. fjölda mynda á Höfn í Hornafirði, undir Eyjafjöllum, á Fljótsdalshéraði, Þingvöllum og í nágrenni Húsafells í Borgarfirði.

 

Ásgrímur er fyrsti alvöru vatnslitamálari okkar en margir telja snilli hans njóta sín best á því sviði. Er Ásgrímur lést hafði hann ánafnað íslenska ríkinu hús sitt við Bergstaðastræti í Reykjavík og mikið safn mynda.

 

Tómas Guðmundsson skáld skrifað ævisögu hans, Myndir og minningar, sem kom út 1956. Auk þess hefur Listasafn Íslands gefið út tvær bækur með listaverkum hans.

 

Ásgrímur Jónsson lést 5.apríl 1958.

03.03.2018 08:23

Góugleði á Eyrarbakka 10. mars 2018

 

 

 

Góugleði á Eyrarbakka 10. mars 2018