Menningar-Bakki * Viðhalda og efla þjóðlega menningararfleið til sjávar og sveita*
-------- Alþýðuhúsið á Eyrarbakka - Vinir alþýðunnar - Á undan sinni framtíð --- "Stærra í hugum okkar en við sjálfir gerum okkur grein fyrir" ---

Færslur: 2020 Febrúar

17.02.2020 18:03

Þungt haldinn eftir fall: "Mundi ekki að hann væri giftur og ætti börn"

 

Þeir sem sjá sér fært að að­stoð­a Hlöð­ver og fjöl­skyld­u geta lagt inn á reikn­ing:

0123-15-100291 og kenn­i­tal­a: 131273-5419.

 

 

 

Þungt haldinn eftir fall:

 

„Mundi ekki að hann væri giftur og ætti börn“

 

 

Hlöð­ver Þor­steins­son fékk blóð­tapp­a í vinstr­a heil­a­hvel á síð­ast­a ári og fram und­an var erf­ið­ur bati. Gyða, systir Hlöðvers, seg­ir það kraft­a­verk­i lík­ast hvers­u fljótt hann náði sér en þá dund­i ann­að á­fall yfir fjöl­skyld­un­a. Hlöð­ver datt niður úr stig­a beint ofan á klak­a og ligg­ur nú illa hald­inn á hjart­a- og lungn­a­deild.

 

 

Hlöð­ver Þor­steins­son var stadd­ur með fjöl­skyld­unn­i á heim­il­i sínu á Eyr­ar­bakk­a þann 30. mars á síð­ast­a ári. Eins og svo oft áður fór Hlöð­ver út í dúfn­a­kof­a sem er í eigu fjöl­skyld­unnar. Á meðan Hlöðver sinnt­i þar verk­efn­um tal­að­i hann í sím­ann á með­an.

Eftir að hafa lokið verkum sínum í dúfn­a­kof­an­um gekk Hlöð­ver aft­ur inn á heim­il­ið, lagð­i frá sér sím­ann og hrund­i í gólf­ið fyr­ir fram­an sjö ára gaml­a dótt­ur sína, Hekl­u Ósk.

Hekl­a Ósk áttaði sig strax á að eitt­hvað verulega alvarlegt amaði að föður sín­um. Hlöðver reynd­i að rísa á fætur og tjá sig en hann gat ekki mælt orð af vörum. Hekla litla hrópaði þá á móð­ur sína, Þóru Ósk Guð­jóns­dótt­ur, eig­in­kon­u Hlöð­vers, sem hringd­i á sjúkr­a­bíl.

„Hann var flutt­ur á ljós­un­um til Reykj­a­vík­ur og þá fáum við sím­tal­ið og ég fer strax í bæ­inn,“ seg­ir Gyða Stein­a Þor­steins­dótt­ir, syst­ir Hlöð­vers í við­tal­i við Frétt­a­blað­ið um upp­haf­ið að mikl­um erf­ið­leik­um sem fjöl­skyld­an hef­ur geng­ið í gegn­um und­an­far­ið ár.

 

Haldið sofandi í þrjá sólarhringa

 

Þóra, eig­in­kon­a Hlöð­vers, er með löm­un­ar­sjúk­dóm. Á hún erf­itt með að koma sér á mill­i stað­a. Hún þarf að nota göng­u­grind til að komast á milli staða og því var ljóst að verk­efn­i fjöl­skyld­unn­ar var í þann mund að verð­a nánast óyfirstíganlegt.

„Ég kom upp á bráð­a­mót­tök­u og þar lá hann mjög ó­ró­leg­ur og hrædd­ur. Hann gat ekk­ert tal­að og ekki hreyft hægr­i hlið­in­a. Þau sett­u hann á blóð­þynn­ing­u, svæfð­u hann og í alls­kon­ar mynd­a­tök­ur og rann­sókn­ir. Í kjöl­far­ið var hann svo send­ur upp á gjör­gæsl­u og var hald­ið sof­and­i í þrjá sól­ar­hring­a,“ seg­ir Gyða.

Í ljós kom stór blóð­tapp­i í vinstr­a heil­a­hvel­i sem hafð­i á­hrif á hægr­i hlið Hlöð­vers og mál­stöðv­ar hans.

„Þeg­ar hann rank­að­i við sér þá mund­i hann voð­a­leg­a lít­ið. Hann þekkt­i okk­ur nán­ust­u en mund­i ekki eft­ir því að hann væri gift­ur, ætti þrjú börn né hvar hann átti heim­a. Hann gat ekki sagt nein orð og gerð­i ekki grein­ar­mun á „já“ og „nei“ til dæm­is,“ seg­ir hún.

 

Lá meðvitundarlaus úti í tvær til þrjár klukkustundir

 

Gyða seg­ir fram­far­ir Hlöð­vers hafa ver­ið kraft­a­verk­i lík­astar en hann fékk full­an mátt í hægr­i fót­inn og gat fljót­leg­a hreyft hægr­i hönd­in­a.

„Hann gat samt ekki alveg stjórn­að henn­i og hef­ur ekki nein­a til­finn­ing­u í fingr­un­um enn þann dag í dag. Hann misst­i einn­ig allt rit­að mál og í ljós kom gat á mill­i hjart­a­gátt­a þar sem tapp­inn hef­ur lík­leg­a far­ið í gegn­um en það er ekki vit­að hvað­an hann kom,“ seg­ir Gyða.

Eftir viku dvöl á sjúkr­a­hús­i und­ir ströng­u eft­ir­lit­i fékk Hlöð­ver inn­lögn á Grens­ás þar sem hann var í stífri þjálf­un í nokkr­a mán­uð­i. Það­an út­skrif­að­ist hann í okt­ó­ber á síð­ast­a ári en hélt þó á­fram í tal­þjálf­un fram að ár­a­mót­um.

Í byrj­un þess­a árs gáfu leiðsl­urn­ar í húsi fjöl­skyld­unn­ar sig og fóru að leka. Fjöl­skyld­an neydd­ist því til þess að skipt­a um all­ar lagn­ir og gólf­efn­i. Hef­ur það tek­ið mik­ið á enda báð­ir for­eldr­arn­ir við slæm­a heils­u.

 

„Kom í ljós að hann var með brot­ið rif­bein, mar­ið lung­a, kúl­ur og risp­ur á höfð­i og mik­inn heil­a­hrist­ing“

 

Það var svo í byrj­un febr­ú­ar­mán­að­ar sem Hlöð­ver á­kvað að fara út og taka nið­ur jól­a­ser­í­un­a á húsi fjöl­skyld­unn­ar. Hann fór upp í stig­a sem lá við hús­ið en þeg­ar upp var kom­ið féll hann nið­ur á jörð­in­a, beint ofan á klak­a. Ekki er vit­að ná­kvæm­leg­a hvers­u leng­i Hlöð­ver lá með­vit­und­ar­laus utandyra en tal­ið er að það hafi ver­ið í um tvær til þrjár klukk­u­stund­ir. Þeg­ar kom­ið var að hon­um sat hann inni í for­stof­u heim­il­is­ins í kuld­a­gall­an­um, illa átt­að­ur, renn­and­i blaut­ur og hríð­skjálf­and­i.

 

„Það var hringt í sjúkr­a­bíl sem fór með hann inn í Reykj­a­vík og þeg­ar við kom­um til hans var hann mjög þreytt­ur, illa átt­að­ur, mik­ið verkj­að­ur og dorm­að­i. Hann var send­ur í alls­kon­ar sneið­mynd­a­tök­ur og röntg­en af höfð­i og á lík­am­a. Þá kom í ljós að hann var með brot­ið rif­bein, mar­ið lung­a, kúl­ur og risp­ur á höfð­i og mik­inn heil­a­hrist­ing. Þá komu einn­ig í ljós blett­a­blæð­ing­ar í heil­a sem ekki er hægt að segj­a til um hvort hafi kom­ið við fall­ið eða fyr­ir það. Hann var all­ur blár og mar­inn og var hon­um hald­ið á gjör­gæsl­unn­i í rúm­an sól­ar­hring en þá var hann flutt­ur á hjart­a- og lungn­a­deild þar sem hann verð­ur eitt­hvað á­fram. Bat­inn hef­ur ekki geng­ið nógu vel og er hann nú kom­inn með þvag­fær­a­sýk­ing­u og mik­inn hita. Nú í vik­unn­i koma sér­fræð­ing­ar af Grens­ás til þess að meta hann og taka á­kvörð­un um fram­hald­ið,“ seg­ir Gyða og við­ur­kenn­ir að þett­a hafi ver­ið gríð­ar­legt á­fall fyr­ir alla fjöl­skyld­un­a.

 

Börnin hafa staðið sig eins og hetjur

 

Fjöl­skyld­an tók sam­eig­in­leg­a á­kvörð­un um að opna fyr­ir frjáls fram­lög inn á reikn­ing Hlöð­vers í þeirr­i von um að þeir sem sjái sér fært geti að­stoð­að fjöl­skyld­un­a svo þau þurf­i ekki að hafa á­hyggj­ur af fjár­mun­um ofan á allt ann­að.

 

„Þett­a er alveg gríð­ar­legt áfall og all­ir eru boðn­ir og bún­ir til þess að að­stoð­a en mað­ur veit ekki alveg hvað mað­ur get­ur gert. Við tók­um því á­kvörð­un um að opna fyr­ir frjáls fram­lög en einn­ig hafa for­eldr­ar í Barn­a­skól­an­um á Eyr­ar­bakk­a og Stokks­eyr­i tek­ið sig sam­an og ætla að hald­a kök­u­bas­ar á laug­ar­dag­inn næst kom­and­i 15. febr­ú­ar. Þar sem fjöl­skyld­an býr á Eyr­ar­bakk­a er mik­ill ferð­a­kostn­að­ur fram und­an og hef­ur hann í raun­inn­i ver­ið mik­ill und­an­far­ið ár. Þau eiga þrjú ynd­is­leg börn sem eru átta ára, tíu ára og sau­tján ára á þess­u ári, þau hafa stað­ið sig eins og hetj­ur í þess­u öllu sam­an. Við erum virk­i­leg­a þakk­lát öll­um fyr­ir veitt­an stuðn­ing, knús og kveðj­ur sem við höf­um feng­ið og við vit­um að það eru fullt af engl­um sem fylgj­ast vel með okk­ur,“ seg­ir Gyða að lok­um.

 

 

Þeir sem sjá sér fært að að­stoð­a Hlöð­ver og fjöl­skyld­u geta lagt inn á reikn­ing:

0123-15-100291 og kenn­i­tal­a: 131273-5419.
 



Fréttablaðið.
 



Skráð af Menningar-Bakki.

15.02.2020 09:24

BIBarinn grúskar í myndasafninu

 

 

 

 

 BIBarinn grúskar í myndasafninu

 

 

BIBarinn grúskar í myndasafnini sem telur í tugþúsundum.


Eyrarbakkafundur að Stað um skólamál þann 14. febrúar 2011. 



 

.

.





Skráð af Menningar-Bakki.

14.02.2020 06:56

Merkir Íslendingar - Torfi Halldórsson

 


Torfi Halldórsson  (1823 - 1906).

 

 

Merkir Íslendingar - Torfi Halldórsson

 

 

Torfi Halldórsson sem oft er nefndur faðir Flateyrar fæddist í Arnarnesi við Dýrafjörð þann 14. febrúar 1823 og ólst þar upp. Foreldrar hans voru Halldór Torfason, bóndi í Arnarnesi, og k.h., Svanfríður Jónsdóttir húsfreyja. Torfi, afi Torfa var sonur Mála-Snæbjarnar.
 

 

Eiginkona Torfa var María Júlíana Össurardóttir úr Súgandafirði. Meðal barna þeirra voru Guðrún, húsfreyja í Hólmum, móðir Maríu Jóhannsdóttur, móður Einars Odds Kristjánssonar alþingismanns. Sonur Torfa og Maríu var Ásgeir, faðir Haraldar sem var forstjóri Rannsóknarstofnunar byggingariðnaðarins, Ragnars læknis og Önundar, fyrrv. forstjóra OLÍS, föður Ragnars, viðskiptafræðings og fyrrv. bankastjóra.
 

 

Torfi fór ungur til sjós og var orðinn skipstjóri á þilskipinu Boga og meðeigandi Magnúsar Einarssonar á Hvilft fyrir þrítugt. Hann sigldi til Danmerkur árið 1851 og nam skipstjórnarfræði í Flensborg. Vorið eftir sigldi hann heim á eigin skútu, Lovísu, og settist að á Ísafirði.
 

 

Ört vaxandi þilskipaútgerð upp úr miðri 19. öldinni, gat nú sótt mun dýpra en íslenskir sjómenn höfðu gert á opnum bátum um aldaraðir. Menntaðir skipstjórnarmenn urðu því bráðnauðsynlegir við þessar nýju aðstæður.

 

Að undirlagi annars ungs skipstjóra og athafnamanns, Ásgeirs Ásgeirssonar, og ýmissa þilskipaeigenda, var Torfi fenginn til að veita forstöðu sjómannaskóla haustið 1852. Skólinn var starfræktur á Ísafirði 1852-57 var fyrsti sjómannaskólinn á landinu og fyrsti starfsskóli landsins.
 

 

Torfi flutti til Flateyrar 1857, festi kaup á Flateyrareignum ári síðar, stundaði síðan útgerð, landbúskap og verslun á Flateyri um langt árabil, lengst af í samstarfi við Hjálmar Jónsson kaupmann. Eftir að Torfi flutti til Flateyrar tók hann til sín unga pilta á veturna og kenndi þeim skipstjórnarfræði.
 

 

Torfi Halldórsson lést 23. september 1906.



Skráð af Menningar-Bakki.

12.02.2020 21:32

Frá Félagi eldri borgara á Eyrarbakka

 

 

 

Frá Félagi eldri borgara á Eyrarbakka



Skráð af Menningar-Bakki

11.02.2020 21:42

Glæsilegur öldungur á rúntinum á Eyrarbakka

 

 

 

    Glæsilegur öldungur

 

á rúntinum á Eyrarbakka

 

 

Um þessar mundir er Byggðasafn Árnesinga að tæma Mundakotsskemmu á Eyrarbakka af munum sem hafa verið þar í marga áratugi.

 

Þar á meðal hefur verið þar Ford vörubíll, árgerð 1942, sem fyrrum var í eigu Ólafs heitins Guðjónssonar í Mundakoti. Í dag lagði Fordinn af stað í ferð í gegnum þorpið í nýja og stærri aðstöðu að Búðarstíg 22 þar sem hann verður varðveittur í komandi framtíð.

 

Að sögn Lýðs Pálssonar, safnstjóra, hittist þetta skemmtilega á því í dag er nákvæmlega ár síðan Héraðsnefnd Árnesinga samþykkti að kaupa Búðarstíg 22 (Alpan-húsið) fyrir Byggðasafn Árnesinga.

 

Sennilega hefur bíllinn ekki verið hreyfður í 56 ár en árið 1964 eignaðist Ólafur í Mundakoti nýjan vörubíl og lagði þessum innst í skemmuna. Það eru þeir Guðlaugur E. Jónsson og Emil Guðjónsson sem sjá um að flytja munina fyrir söfnin.
 



Af sunnlenska.is



Skráð af Menningar-Bakki.

11.02.2020 21:28

BIBarinn grúskar

 

 

 

 

 

BIBarinn grúskar í myndasafnini

 

 

BIBarinn grúskar í myndasafnini sem telur í tugþúsundum.


Myndin er tekin í Bókakaffinu á Selfossi í nóvember 2010.


Næst til vinstri er Kristján Runólfsson og næst til hægri er Hafliði Magnússon.


Þeir eru báðir látnir.






Skráð af Menningar-Bakki

 

 

11.02.2020 06:45

BIBarinn grúskar í myndasafnini

 

 

 

 

BIBarinn grúskar í myndasafnini 

 

 

BIBarinn grúskar í myndasafnini sem telur í tugþúsundum.


Í Menningarverstöðinni Hólmaröst á Stokkseyri og árið er 2006.

Elfar Guðni Þórðarson og Siggeir Ingólfsson.



Skráð af Menningar-Bakki.

09.02.2020 13:31

Eins og að mála í snjóinn með pensli

 

Sjá má myndbandið hér:
https://vimeo.com/388520984?fbclid=IwAR2RRsdQefS7W8hln39DIWapGfSMVY7zMiHoplWMBXzkIaR0ewpF99DqVpk

 

 

Eins og að mála

 

í snjóinn með pensli

 

 

Víðir Björnsson á Eyrarbakka og Rúnar Pétur Hjörleifsson hafa gefið út snjóbrettamyndina Volcano Lines sem hefur verið tekið vel í snjóbrettaheiminum. Í henni fer íslensk náttúra með aðalhlutverkið ásamt snjóbrettatilþrifum Rúnars Péturs.

 

Síðastliðinn sunnudag, 2. febrúar 2020, kom út snjóbrettamyndin Vol­cano Lines en hún er samstarfsverkefni ljósmyndarans Víðis Björnssonar og snjóbrettakappans Rúnars Péturs Hjörleifssonar. Myndin hefur nú þegar vakið nokkra athygli innan snjóbrettaheimsins.

„Viðtökurnar við þessari mynd hafa farið fram úr öllum vonum og nú þegar er búið að fjalla um hana nánast úti um allan heim. Stærstu snjóbrettasíðurnar hafa verið að deila þessu og við gætum ekki verið glaðari með það,“ segir Víðir.

 

Líkaði stíllinn

Rúnar Pétur hafði samband við Víði í gegnum samskiptamiðilinn Insta­gram árið 2018.

„Ég var mikið að skjóta myndir af íslenskri náttúru og landslagi á þeim tíma. Rúnari líkaði stíllinn minn og hvernig mín sýn á náttúruna birtist á samskiptamiðlinum. Okkur langaði að reyna að blanda þessu tvennu saman, náttúrunni og snjóbrettaíþróttinni,“ segir Víðir.

Víðir hefur alltaf haft áhuga á ljósmyndun en pabbi hans er ljósmyndari.

„Ég er þakklátur fyrir að hafa fengið myndaugað frá honum. Það var samt ekki fyrr en árið 2014 sem ég virkilega sökkti mér í þetta. Fyrir það upplifði ég eins ég væri að eyða lífi mínu í starf sem ég hafði engan áhuga á, svo var maður bara í Play­station á kvöldin. Loks fékk ég nóg af því að vera á nokkurs konar sjálfstýringu, að gera eitthvað sem gaf mér enga gleði. Þannig að ég sagði upp vinnunni og skipti út Play­station-tölvunni fyrir myndavél. Í kjölfarið eyddi ég öllum mínum tíma í að mynda og áttaði mig fljótt á að þetta væri það sem ég vildi gera í lífinu,“ segir Víðir.

 

Var smá efins

Hann segir þá Rúnar eiga það sameiginlegt að vera ævintýragjarnir og miklir náttúruelskendur.

„Mig langaði að finna leið til að tengja þessa hluti saman í gegnum vinnu. Síðustu ár hef ég sogast mikið inn í heim jaðarsports á Íslandi og áttaði mig á því að þarna væri grundvöllur fyrir því að vera úti í íslenskri náttúru á meðan þú ert að vinna.“

Fyrstu tökurnar gengu svo vel að þeir ákváðu um leið að þeir myndu fara í frekara samstarf.

„Ég verð að viðurkenna að ég var smá efins með að hoppa í flugvél til Egilsstaða til þess að hitta einhvern snjóbrettastrák sem ég hafði aldrei hitt áður, en áður en ég vissi af var ég kominn upp í vélina. Þegar ég lendi þar kemur Rúnar og við förum beint í Neskaupstað í mat til mömmu hans. Eftir klukkutíma með Rúnari og fjölskyldu hans áttaði ég mig á hvað hann er yndisleg manneskja. Þarna var ég mættur heim til fjölskyldu hans og mér leið strax eins og ég væri partur af henni. Við mynduðum saman í nokkra daga og það gekk eins og í sögu. Þetta var hreinlega of gaman. Þegar við fórum að renna yfir efnið áttuðum við okkur á því hvað það var gott. Þetta var svo óendanlega mikið af flottu efni að við urðum að gera eitthvað úr þessu, slíkt efni hefur líka ekkert að gera í einhverri möppu í tölvunni þinni þar sem þú einn sérð það,“ segir Víðir.

 

Skírðu hitarann Júdas

Víðir segir Rúnar Pétur hafa komið með nafnið á myndinni.

„Hann á nafnið alveg skuldlaust. Volcano Lines hljómaði vel og nafnið er viðeigandi. Snjólínurnar niður fjöllin minntu oft á eldgos, það var eins og snjórinn væri að leka niður fjallið eins og brennandi hraun. Svo líta líka fjöllin mörg út eins og eldfjöll og ég er ekki frá því að eitthvað af þeim sé það. Hugmyndin á bak við myndina var að fanga fallega íslenska náttúru og landslag í bland við þennan gullfallega snjóbrettastíl sem Rúnar er með. Það er oft eins og Rúnar sé að mála í snjóinn með pensli á leiðinni niður.“

Víðir segir tökurnar hafa gengið vel þótt tæknin hafi stundum verið að stríða þeim.

„Bíllinn bilaði áður en við náðum að skjóta nokkurn skapaðan hlut. Það var mikið um hrakföll.

Hitarinn í húsbílnum hans Rúnars tók oft upp á því að bila, þess vegna skírðum við hann Júdas.“

 

Alltaf á brimbretti

Sjálfur var Víðir mikið á snjóbretti sem unglingur, en lét sportið vera í mörg ár eftir það.

„Ég var aðeins farinn að dusta rykið af brettinu áður en Rúnar hafði samband við mig. Ég verð að viðurkenna, sem gamall sjóbretta­strákur að það kitlaði mikið að stökkva í þetta verkefni með Rúnari. Það er Rúnari að þakka að í dag er ég orðinn bara nokkuð seigur á snjóbrettinu aftur,“ segir Víðir og brosir.

Undanfarin þrjú ár hefur brimbrettaíþróttin átt hug Víðis allan.

„Þetta sport gjörsamlega eyðilagði líf mitt á sama tíma og það bjargaði því. Þetta er skemmtilegasta og erfiðasta sport sem er þarna úti að mínu mati. Ég var farinn að hafna mjög skemmtilegum verkefnum þegar það var góð ölduspá. Ég hef alltaf verið háður sjónum, hann er svo magnað fyrirbæri. Ég er alinn upp á Eyrarbakka og á Flateyri á sumrin þannig að sjórinn hefur alltaf fylgt mér. Vinur minn sagði við mig: „Af hverju ertu að synda í öldunum? Af hverju prófarðu ekki bara að fara á brimbretti?“ og þar með varð ekki aftur snúið,“ segir hann

Víðir og Rúnar eru komnir langt á leið með næstu mynd.

„Ég var að koma úr ferð í Ölpunum hjá Rúnari, þar sem hann býr í húsbílnum sínum. Þar tókum við nokkur skot og plönuðum næstu verkefni. Okkur langar að gera eina mynd á hverju ári sem er alltaf skotin hérlendis. Við erum einnig með nokkur önnur verkefni í pípunum sem koma betur í ljós síðar.“
 


Fréttablaðið

Steingerður Sonja Þórisdóttir

Miðvikudagur 5. febrúar 2020



Sjá má myndbandið hér:

https://www.facebook.com/vidirb/videos/10162846464205363/

UzpfSTUyMzE3NTM2MjozMDYwNjExMjk0OTk0MTQ6MTA6MDoxNT

gzMDQ5NTk5OjMxNDcwMTg3ODQ3MjUxODcz/

 

 

 

Skráð af Menningar-Bakki.

 

02.02.2020 07:35

2. febrúar - Kyndilmessa

 

 

 

 

 

 

2. febrúar - Kyndilmessa

 

 

HREINSUNARHÁTÍÐ Maríu meyjar er í dag 40 dögum eftir fæðingu Krists og þá er mikil ljósadýrð við katólska guðsþjónustu og dagurinn því kenndur við kerti eða kyndla og íslenska nafnið  -Kyndilmessa-  þaðan upprunnið segir í Sögu Daganna.

 

Þar segir ennfremur að veðrabrigði þyki oft verða um þetta leyti á meginlandi Evrópu.

 

Haft er eftir bónda austur á Skeiðum eftir miðja 20. öld þegar hann sá sólina setjast á kyndilmessu: "Hún ætlar að setjast í heiði, bölvuð."

 

Á sólskin þennan dag að vita á snjóa síðar og hefur sú speki verið umort á íslensku eftir erlendum vísubrotum eða spakmælum og fer hér á eftir:

 

Ef í heiði sólin sést,

á sjálfa kyndilmessu

snjóa vænta máttu mest

maður upp frá þessu.


Skráð af Menningar-Bakki.

02.02.2020 07:14

30 ár liðin frá Þjóðarsáttinni

 


F.v.: Ásmundur Stefánsson, Haukur Halldórsson og Einar Oddur Kristjánsson. 

 

 

 

30 ár liðin frá Þjóðarsáttinni

 

 

30 ár eru um þessar mundir liðin frá gerð Þjóðarsáttarinnar svokölluðu, en þá sameinuðust vinnuveitendur, verkalýðsfélög og stjórnvöld um að ná tökum á verðbólgu og tryggja efnahagslegan stöðugleika.

 

Þegar þarna var komið sögu hafði verðbólgan mælst tvöfalt og allt að þrefalt meiri en hún hefur verið nú síðustu ár. Þjóðarsáttin byggði á gagnkvæmu trausti og voru kjarasamningar í kjölfarið gerði til langs tíma, eða allt upp í fjögur ár.

 

Langborð þurfti þann 2. febrúar árið 1990 þegar þjóðarsáttarsamningarnir var undirritaðir, svo margir voru þar til að skrifa undir fyrir hönd sinna skjólstæðinga. Þarna voru Ásmundur Stefánsson forseti ASÍ, Haukur Halldórsson, formaður stéttarsambands bænda, Einar Oddur Kristjánsson, formaður Vinnuveitendasambands Íslands, Guðmundur J. Guðmundsson, formaður Dagsbrúnar, Ögmundur Jónasson, formaður BSRB og fleiri. 

 

„Markmiðið sem við setjum okkur sameiginlega eru skynsamleg og okkur afskaplega mikilvæg. Og það sem meira er við ætlum í sameiningu að standa við þau,“ sagði Þórarinn V. Þórarinsson, framkvæmdastjóri Vinnuveitendasambands Íslands. „Meginárangurinn verður að komast niður á það að lifa hér við verðbólgu sem er svipuð því sem gerist í nágrannalöndunum. Að verðlagið hætti að hækka dag frá degi, gengið að falla frá mánuði til mánaðar, vextirnir upp og ofan og þannig að það verði hægt að skipuleggja og vinna markvisst í uppbyggingu í atvinnurekstrinum.“

 

„Við erum að taka áhættu með því að gera samninga af því tagi sem við gerum. En það er kannski líka til nokkuð mikils að vinna ef okkur tekst að ná þeim árangri að það stórlækki verðbólga, jafnframt því sem kaupmátturinn er traustur, þá er árangurinn mikils virði. Og við höfum undirritað það með þessum samningi að við ætlum okkar að vinna að því að sú lína sem er lögð með þessum samningi sé sú lína sem ráði. Að okkar félög fylgi hennar og aðrir geri það líka,“ sagði Ásmundur Stefánsson, forseti ASÍ, eftir undirritun samninganna. 

 

„Við afstýrum lífskjarahruni sem blasir við í dag,“svaraði Guðmundur J. Guðmundsson, formaður Dagsbrúnar, aðspurður um ávinninginn af samningunum. „Ef einhver hópur fer að vaða upp í hækkunum fyrir ofan almennt verkafólk, þá er þetta búið. Menn þurfa að átta sig á því að það verður að byggjast á gagnkvæmu jafnræði á milli hópa. Það þýðir ekki að keyra áfram einhverjir sérhópar upp yfir aðra. Þá er þetta hrunið og það hrynur yfir þá hina sömu.“

 



Skráð af Menningar-Bakki.