Menningar-Bakki * Viðhalda og efla þjóðlega menningararfleið til sjávar og sveita*
-------- Alþýðuhúsið á Eyrarbakka - Vinir alþýðunnar - Á undan sinni framtíð --- "Stærra í hugum okkar en við sjálfir gerum okkur grein fyrir" ---

Færslur: 2020 Ágúst

30.08.2020 08:51

Skarfur VE 127

 

 

 

 

 

      Skarfur VE 127
 


           Við Holtsós undir Eyjafjöllum

 



Ljósm.: Björn Ingi Bjarnason.

 

 

.

.

.

.






Skráð af Menningar-Bakki.

30.08.2020 08:25

300 ár frá andláti Jóns Vídalín

 

 

 

 

300 ár frá andláti Jóns Vídalín

 

 

í dag, sunnudaginn 30. ágúst 2020 eru liðin 300 ár frá andláti herra Jóns Þorkelssonar Vídalín í Biskupsbrekku 1720. Af því tilefni verður vígður nýr kross og afhjúpað minnismerki í brekkunni sem Páll Guðmundsson á Húsafelli hefur gert að tilstuðlan Skálholtsfélagsins hins nýja.

 

Jón Vídalín er einn merkasti biskup seinni alda í Skálholti og kunnur af lærdómi sínum. Eitt þekktasta ritverkið hans er Vídalínspostilla.

 

Af þessu sama tilefni hefur verið gefið út nýtt og vandað ritverk um herra Jón Vídalín eftir Torfa K. Stefánsson og ritar forseti Íslands, Guðni Th. Jóhannesson formála að verkinu. Er það bæði ævisaga hans og valin ritverk sem hafa komið sjaldnar en nokkru sinni út á prenti. Verkið er gefið út af Skálholtsútgáfunni og verður fáanlegt í Kirkjuhúsinu og víðar. Útgáfudagurinn var föstudagurinn 28. ágúst og var stutt afhöfn í Vídalínskirkju í Garðabæ af því tilefni. Var streymt frá henni í ljósi Covic19 aðstæðna.

 

Athöfnin í Biskupsbrekku er öllum opin og eru allir beðnir að gæta að tilmælum almannavarna.

 

Dagskráin sunnudaginn 30. ágúst er í nokkrum liðum og á nokkrum stöðum.

Messur verða í Skálholtsdómkirkju kl. 11 þar sem Jón Vídalín er grafinn og á sama tíma kl. 11 verður tónlistarmessa í Garðakirkju á Álftanesi en þar er Jón Vídalín fæddur.

Í Þingvallakirkju verður helgistund kl. 15.30, bæði inni og fyrir utan. Þar verður kirkjuklukkunni hringt sem Jón Vídalín gaf þegar hann hafði verið vígður biskup í Skálholti 1698 og þar verður einnig lesið úr lagaræðunni sem Jón á að hafa flutt við upphaf prestastefnu á Þingvöllum.

Vígsluathöfnin og helgistundin í Biskupsbrekku hefst kl. 17.00. Til að ljúka þessum minnisverða degi um meistara Jón Vídalín er hægt að fylgja þeirri leið sem farið var með Jón til greftrunar í Skálholt og verður stutt bæn þar við legsteininn hans í kjallara kirkjunnar. Í Skálholti verður í boði að panta sér kvöldverð í Skálholtsskóla en nauðsynlegt verður að hringja áður vegna allra varúðarráðstafana sem gilda um veitingastaði.

 

Biskupsbrekka er á Uxahryggjaleið og um 20 km upp frá Skógarhólum. Farið er um malbikaðan veg langleiðina upp að Kaldadalsleið en beygt þar áður inná gamla veginn við vegtenginguna að norðan.






Skráð af Menningar-Bakki.

27.08.2020 09:04

Úr myndasafninu...

 

 

 

 

 

Úr myndasafninu...


 



 Frá Jónsmessuhátíð á Eyrarbakka.


 

 

 

 

.

.

 
 
 

 

Skráð af Menningar-Bakki.

 

27.08.2020 07:11

Merkir Íslendingar- Finnur Magnússon

 


Finnur Magnússon (1781 - 1847).

 

 

Merkir Íslendingar- Finnur Magnússon

 

 

Finnur Magnússon fæddist 27. ágúst 1781 í Skálholti. Faðir Finns var Magnús Ólafsson lögmaður úr Svefneyjum og föðurbróðir Finns var Eggert Ólafsson náttúrufræðingur og skáld. Móðir Finns var Ragnheiður dóttir Finns Jónssonar biskups.
 

Finnur var í fóstri hjá Hannesi biskupi Finnssyni móðurbróður sínum og nam hjá honum skólavísindi og fór síðan til náms í Kaupmannahöfn. 

Finnur sneri til Íslands þegar faðir hans lést og árið 1806 var hann settur málafærslumaður við landsyfirréttinn í Reykjavík og var í því starfi þangað til Jörundur hundadagakonungur svipti hann embætti. Finnur fór þá til Kaupmannahafnar en þegar Jörundur var hrakinn frá völdum tók hann aftur við embætti sínu.

Árið 1812 fór hann aftur til Kaupmannahafnar.

 

Finnur varð prófessor og forstöðumaður leyndarskjalasafnsins í Kaupmannahöfn. Hann var etatsráð en það er tignarheiti án embættis. Finnur gegndi oft stöðu forseta eða varaforseta Kh. deildar Hins ísl. bókmenntafélags, hann var varaforseti Fornfræðafélagsins og fulltrúi Íslands á stéttaþingum. Hann var í miklu áliti meðal samtíðarmanna sinna og segir Benedikt Gröndal hann hafa verið frægan um öll lönd og hafa ekið með Alexander Humboldt og Jakob Grimm þegar þeir komu til Kaupmannahafnar.
 

Finnur rannsakaði það sem hann taldi rúnir í Runamo í Blekinge í Svíþjóð. Honum hugkvæmdist að lesa þær afturábak gegnum spegil og gat þannig lesið vísu. Hann skrifaði 750 blaðsíðna rit um rúnirnar í Runamo, en fékk mikla gagnrýni fyrir það verk og varð honum til aðhlátursefnis. Jarðvísindamenn telja að risturnar í Runamo séu jökulrákir.
 

Finnur kvæntist 6. nóvember 1821 Nikolínu Barböru Frydensberg, dóttur landfógeta en þau skildu 1836. Gröndal segir að Finni „létu betur vísindalegar rannsóknir og bókagrufl heldur en það praktíska líf“.
 

 

Finnur lést á aðfangadag 1847.

 

 

Skálholt, vatnslitamynd John Cleveley yngri frá 1772.

Meðal mynda frá ferðum hans með Joseph Banks um Ísland.





Skráð af Menningar-Bakki.

25.08.2020 20:05

Úr myndasafninu...

 

 

 

 

Úr myndasafninu...

 



Í Menningarverstöðinni Hólmaröst á Stokkseyri
 

 



Skráð af Menningar-Bakki

24.08.2020 20:11

Úr myndasafninu...

 

 

 

 

 

  Úr myndasafninu...




Í Menningarverstöðinni Hólmaröst á Stokkseyri.
 

 



Skráð af Menningar-Bakki

23.08.2020 07:18

30 samvinnuhús í Hafnarfirði

 

 

 

 

30 samvinnuhús í Hafnarfirði

 

 

Byggingar sem hýstu mjólkurbúð, banka, olíustöð og fleira

 

Við Strand­götu í Hafnar­f­irði hef­ur verið sett upp ljós­mynda­sýn­ing­in 30 sam­vinnu­hús í Hafnar­f­irði. Sýnt er á auðri lóð vest­an við menn­ing­armiðstöðina Hafn­ar­borg, en þar stóð eitt sinn versl­un­ar­hús Kaup­fé­lags Hafn­f­irðinga.

 

Fjöl­breytt starf­semi og fimmtán sýn­ing­ar­spjöld

Mynd­irn­ar eru af bygg­ing­um sem á 20. öld­inni hýstu sam­vinnu­starf­semi, svo sem á veg­um kaup­fé­laga eða annarra al­manna­sam­taka. Þarna má nefna mjólk­ur­bú, leigu­bíla­stöð, kaup­fé­lags­búðir af ýms­um toga, mjólk­ur­búðir, ol­íu­stöð, mat­væla­vinnslu, sam­vinnu­út­gerð, pönt­un­ar­fé­lag og banka. Starf­semi þessi var í hús­um sem mörg hafa verið rif­in en öðrum hef­ur verið breytt.

Segja má að sam­vinnu­húsa­sýn­ing­in varpi fróðlegu og skemmti­legu ljósi á Hafn­ar­fjörð frá fyrri tíð og fram til dags­ins í dag. Kaup­fé­lag Hafn­f­irðinga var til dæm­is mik­ill frum­kvöðull í versl­un hér á landi. Þar sem ljós­mynda­sýn­ing­in stend­ur nú, var opnuð fyrsta kjör­búð lands­ins og litlu síðar rak Kaup­fé­lag Hafn­f­irðinga einnig fjóra kjör­búðarbíla, þá fyrstu á Íslandi.

Ljós­mynd­ir á sýn­ing­unni í Hafnar­f­irði eru á alls fimmtán spjöld­um, en á hverju þeirra seg­ir frá af­mörkuðum efn­isþátt­um. Sýn­ing­in stend­ur til sept­em­ber­loka.

„Í raun mætti setja upp svona sýn­ing­ar í flest­um bæj­um lands­ins. Sam­vinnu­hreyf­ing­in er veldi sem var og kaup­fé­lög­in voru burðarás­ar at­vinnu­lífs­ins víða úti um land. Því er stef­an sú að setja upp sam­bæri­leg­ar sýn­ing­ar víðar á næstu miss­er­um,“ seg­ir Reyn­ir Ingi­bjarts­son sem er í for­svari fyr­ir fé­lagið Fíf­il­brekku. Á þess veg­um hef­ur Reyn­ir farið víða um landið á síðustu árum og skráð og myndað hús sem tengd­ust sam­vinnu­hreyf­ing­unni og sögu henn­ar.

 

Bygg­ing­ar fá alltaf nýtt hlut­verk við hæfi

„Ljós­mynduð voru 1.625 hús sem í dag hýsa marg­vís­lega starf­semi. Í þeim eru nú meðal ann­ars söfn, veit­ingastaðir, hót­el, upp­lýs­inga­miðstöðvar og margt fleira. Æði margt af þessu teng­ist með öðrum orðum sagt ferðaþjón­ustu í ein­hverri mynd. Slíkt seg­ir okk­ur að góðar og vel staðsett­ar bygg­ing­ar fá alltaf nýtt hlut­verk við hæfi,“ seg­ir Reyn­ir sem er í mun að saga sam­vinnu­hreyf­ing­ar­inn­ar á Íslandi varðveit­ist, þótt aðstæður og svip­mót tím­ans hafi breyst. 

 

 

Morgunblaðið - laugardagur, 22. ágúst 2020

sbs@mbl.is



Skráð af Menningar-Bakki.

16.08.2020 10:36

Úr myndasafninu...

 

 

 

 

 

Úr myndasafninu..



 

.

.

 





Skráð af Menningar-Bakki.

16.08.2020 08:21

Mekir Íslendingar - Marsellíus S. G. Bernharðsson

 

 

 

 

Mekir Íslendingar - Marsellíus S. G. Bernharðsson

 

 

Marsellíus S. G. Bernharðsson skipasmíðameistari á Ísafirði var fæddur 16. ágúst 1897 að Kirkjubóli í Valþjófsdal í Önundarfirði. Hann lést þann 2. febrúar 1977 á Ísafirði.



Hann flutti með fjölskyldu sinni að Hrauni á Ingjaldssandi, Önundarfirði þegar hann var 8 ára, en flutti á Ísafjörð innan við tvítugt og bjó þar upp frá því.



Hann kynntist þar Albertu Albertsdóttur, sem var ung ekkja með 3 börn. Þau gengu í hjónaband á Sjónarhæð þann 3. júní1927. Fyrstu 15 árin bjuggu þau að Aðalstræti 15, en reistu sér svo íbúðarhúsið að Austurvegi 7, sem þau fluttu í 16. september 1943. Þá höfðu þau eignast 10 börn, en missst tvö börn. Fjölskyldan sem flutti úr Miðkaupstað í Hæstakaupstað samanstóð þá af þeim hjónum og 11 börnum.  


 
Hann hóf skipasmíðar sínar fyrir utan heimili þeirra í Miðkaupstað, en flutti stöðina sína niður í Neðstakaupstað í lok 4.áratugarins.



Á 7. áratugnum hóf M. Bernharðsson hf smíði stálskipa í Naustinu, neðar á Suðurtanganum, þar var einnig reist dráttarbraut og stálskemma sem hefur alltaf verið nefnd Hveragerði á meðal fjölskyldunnar. Það heiti tengist bróður hans Finni Guðna sem vann hjá bróður sínum, aðstoðaði við húsbygginguna á Austuveginum og bjó þar til dauðadags. Síðustu árin átti Finnur við veikindi að stríða og fór á Náttúrulækningastofnunina í Hveragerði, þar sem hann dvaldi um tíma. Honum líkaði dvölin vel og dásamaði staðinn.



Afi vann langa starfsævi, hann dó á 80. aldursári.


 

 

 

Af Facebook-siðu Áslaugar Helgudóttur
á Ísafirði.



 

.

 


Hér situr Marsellíus fyrir framan smiði sína sennilega sumarið 1943 í baksýnd sjást

böndin á báti sem ný byrjað er á. Mennirnir á myndinni eru talið frá vinstri:

Sigurður Bentsson, Guðmundur Marsellíusson, Skúli Þórðarson, Pétur Einarsson,

Gunnar Sigurðsson, Danfel Rögnvaldsson, Guðmundur E. Guðmundsson,

Óskar Sigurðsson, Finnur Bernharðsson, Ásgeir Sigurðsson, Ólafur Ólafsson,

Skúli Skúlason, Einar Garibaldason, Guðmundur J. Guðmundsson, Marinó Víborg

og Guðmundur Kristjánsson.




Skráð af Menningar-Bakki.

15.08.2020 19:33

MERKIR ÍSLENDINGAR - MATTHÍAS BJARNASON

 

 

Matthías Bjarnason (1921 - 2014).

 

 

MERKIR ÍSLENDINGAR – MATTHÍAS BJARNASON

 

 

Matthías Bjarnason fæddist á Ísafirði 15. ágúst 1921.

Foreldrar hans voru Bjarni Bjarnason sjómaður, síðar vegaverkstjóri, og k.h. Auður Jóhannesdóttir húsfreyja.

Eiginkona Matthíasar var Kristín Ingimundardóttir húsfreyja sem lést 2003 og eru börn þeirra Auður félagsráðgjafi og Hinrik, ráðgjafi hjá SjóváAlmennum. Hin síðari ár átti Matthías góða samfylgd með Jónínu Margréti Pétursdóttur, skólasystur sinni úr VÍ, en hún lést 2012.

 

Matthías brautskráðist úr VÍ 1939. Hann var framkvæmdastjóri Vestfjarðabátsins hf. 1942-43, Djúpbátsins hf. 1943-68, framkvæmda­stjóri Vélbátaábyrgðarfélags Ísfirðinga 1960-74, rak verslun á Ísafirði 1944-73, var framkvæmdastjóri útgerðarfélagsins Kögurs 1959-66, bæjarfulltrúi á Ísafirði 1946-70, sat í bæjarráði og var forseti bæjarstjórnar.

 

Matthías var lands­kjörinn alþingismaður Sjálfstæðisflokksins 1963-67 og á Vestfjörðum 1967-95, sjávarútvegs-, heilbrigðis- og tryggingaráðherra 1974-78, heilbrigðis- og tryggingaráðherra 1983-85, samgönguráðherra 1983-87 og viðskiptaráðherra 1985-87.

 

Matthías var formaður FUS á Ísafirði, Sjálfstæðisfélags Ísfirðinga, Fjórðungssambands sjálfstæðismanna á Vestfjörðum, fulltrúaráðs sjálfstæðisfélaganna á Ísafirði og sat í miðstjórn flokksins. Hann var formaður Útgerðarfélagsins Ísfirðings, sat í stjórn Vinnuveitendafélags Vestfjarða, Vélbátaábyrgðarfélags Ísfirðinga, Útvegsmannafélags Ísfirðinga, Útvegsmannafélags Vestfirðinga, LÍÚ, í stjórn Fiskimálasjóðs, Atvinnujöfnunarsjóðs, Framkvæmdastofnunar ríkisins, Hollustuverndar ríkisins, var formaður Byggðastofnunar og ritstjóri Vesturlands.

 

 

Æviminningar hans, Járnkarlinn, skráðar af Súgfirðingnum Örnólfi Árnasyni, komu út 1993.

Matthías gaf út ritið Ísland frjálst og fullvalda ríki, í tilefni 75 ára afmælis fullveldisins, 1993.

 

Matthías Bjarnason lést 28. febrúar 2014.



Skráð af Menningar-Bakki.